Wat was voor u de aanleiding dit boek te schrijven?

„In de coronatijd gebruikten we als gezin het boek ”Bid, Luister, Leef” van Rick Timmermans. Ik vond dat heel mooi, maar er stonden weinig gebeden uit de gereformeerde traditie in. Ik ging op zoek en ontdekte een rijkdom aan gebeden van gereformeerde auteurs. Ik vond het jammer dat die onder het stof verdwenen waren. Daarom ben ik deze gebeden gaan verzamelen, in eerste instantie alleen voor eigen gebruik. Daarna bleek dat de uitgever er ook wat in zag”.

Er zijn al verschillende gebedenboeken op de markt, bijvoorbeeld met gebeden van Augustinus of Calvijn. Waarin onderscheidt uw boek zich?

„Onderscheidend is dat mijn boek een kant-en-klare liturgie biedt. De gebeden staan in een geheel van lofprijzing, schuldbelijdenis, stilte, woorden van vergeving en gebeden voor de avond. Tegelijk kunnen mensen er ook selectief mee omgaan. Je zou bijvoorbeeld alleen de gebeden kunnen nemen. In het boek staan namelijk gebeden die nog niet eerder in het Nederlands zijn gepubliceerd. Soms knipte ik een gebed op. Dan zette ik het belijden van schuld bij het onderdeel schuldbelijdenis en plaatste daarna de woorden van vertrouwen en vergeving.”

Voor de gebeden put u uit een brede traditie: van Petrus Dathenus tot Karl Barth. Welke criteria gebruikte u bij het selecteren?

„Ik voel me zowel verwant met de grote traditie als met de gereformeerde traditie, waarin ik grootgebracht ben. De gereformeerde traditie heeft ook altijd aandacht gehad voor de grote traditie. Mijn criterium bij het selecteren van de gebeden was: is dit een gebed dat we binnen de gereformeerde traditie ook zouden bidden? Er zijn genoeg oecumenische gebedenboeken. Iemand uit de gereformeerde traditie moet dit boek zonder aarzelen kunnen gebruiken.”

U gebruikt de gebedsliturgieën zelf ook. Hoe zijn uw ervaringen?

„Wij doen het thuis. We hebben allemaal een eigen boek, ook de kinderen. Om de beurt leidt iemand het gebed, meestal mijn man. Af en toe doe ik het of een van de kinderen. Voor hen is het goed om daarmee te oefenen.

Na de avondmaaltijd bleek voor ons het geschiktste moment. Mijn man, die predikant is, moet ’s avonds vaak weg. Ook de kinderen hebben na het eten weer verplichtingen. We nemen een kwartier de tijd. In alle drukte proberen we vast te houden aan het avondgebed. Ik merk dat het echt een moment van rust geeft.

Ik vind het mooi dat er woorden uit de traditie op je lippen gelegd worden. Woorden waar je zelf niet op zou komen, of die je misschien wel moeilijk zou vinden om uit te spreken. Tegelijkertijd kunnen die wel heilzaam zijn. Ze zijn gedrenkt in de gereformeerde traditie en de Bijbel zelf.

Per liturgie staat er een gebedsonderwerp in, bijvoorbeeld: bid voor zendelingen. We spreken dan om de beurt een zin uit. De een bidt voor de MAF, de ander voor een andere organisatie. Wie niet mee wil doen, zegt ”amen”. Dat gezamenlijke waardeer ik. Met elkaar denk je aan dingen waar je alleen niet aan zou denken.”

Wat zijn de voor- en nadelen om bestaande gebeden te gebruiken en hoe verhouden die zich tot het persoonlijke gebed?

„Ik beschouw het als een groot geschenk dat we persoonlijk tot God mogen naderen. Iets wat juist de gereformeerde traditie ons weer heeft geleerd. Daarom week ik af van de hoogliturgische traditie en voegde ik een moment van persoonlijk gebed toe.

Tegelijkertijd hoeft er geen concurrentie te bestaan tussen het vrije en het voorgeschreven gebed. Gebeden uit de traditie kunnen het persoonlijk gebed voeden. Ze reiken andere manieren aan om zonden te belijden en nieuwe woorden om God te loven. Voor mensen met schroom voor een vrij gebed kan het naspreken van een bestaand gebed de drempel verlagen.

Ik zou willen aanbevelen niet te star met de gebedsliturgie om te gaan. Voeg bijvoorbeeld de tekst die je kinderen op school moeten leren toe. Avondgebeden zijn geen keurslijf, maar een weg om op te wandelen.”

__