Binnenland

Politie en Belastingdienst ‘winnaars’ Big Brother Awards 2025

Bits of Freedom heeft de Nationale Politie en de Belastingdienst uitgeroepen tot grootste privacyschenders van 2025. Het is de twintigste keer dat de burgerrechtenorganisatie de zogenoemde Big Brother Awards uitreikt om de aandacht te vestigen op personen of organisaties die digitale rechten en het recht op privacy schenden. Ook waren er eervolle vermeldingen voor privacyvoorvechters. De ‘winnaars’ ontvingen de prijs in het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond in Amsterdam.

De Nationale Politie won met dertig procent van de stemmen de publieksprijs. Volgens de organisatie was dit vanwege het monitoren van activisten via sociale media, en het vervolgens thuis opzoeken van deze activisten, zonder wettelijke grondslag. „Het gebrek aan bewustzijn van de politie over deze ongelijke machtsverhouding is stuitend,” zegt Evelyn Austin, directeur van Bits of Freedom. Ze noemt de onaangekondigde politiebezoeken intimiderend. Bovendien kan het mensen tegenhouden om gebruik te maken van hun demonstratierecht of vrijheid van meningsuiting, aldus Austin.

De expertprijs, toegekend door een jaarlijks wisselende jury van deskundigen, ging naar de Belastingdienst. „Het is shockerend om te zien dat de Belastingdienst - na de enorme ravage van het toeslagenschandaal - nog steeds onrechtmatig algoritmen inzet”, oordeelt de vierkoppige jury. Volgens de jury lijkt de dienst niet van haar fouten te leren. „Juist omdat we de gevolgen van de inzet van discriminerende algoritmen kennen, komt dit over als kwade opzet.”

Eervolle vermeldingen waren er onder meer voor onderzoeksplatform BOOS en cybersecurity-expert Bert Hubert. Zij kregen de Felipe Rodriquez Award, omdat zij het afgelopen jaar juist veel hebben betekend voor de bescherming van digitale rechten. BOOS deed dat volgens de organisatie door bewustzijn te creëren voor de rechten van kinderen in de uitzending over familievlogs. Hubert kreeg de prijs voor zijn concrete voorstel over Nederlandse digitale soevereiniteit, zonder afhankelijkheid van de VS. Ook vielen The Rights Forum, Plant een Olijfboom en PAX in de prijzen.

Vorig jaar ging de publieksprijs naar minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) vanwege beleid dat indirect leidt tot privacyschendingen en discriminatie, onder meer door het gebruik van discriminerende algoritmen. De jury verkoos vorig jaar DPG Media om het dagelijks tracken en profileren van miljoenen nieuwsconsumenten.