De roep om verhoging van de vermogensbelasting is de afgelopen jaren toegenomen. De overheid heeft meer inkomsten nodig voor complexe dossiers, zoals defensie en de energietransitie. Die vergen de inzet van steeds meer ambtenaren. Ook spelen discussies over ongelijkheid een rol.

De belastingdruk op vermogen steeg al fors, maar het nieuwe stelsel doet daar nog een aanzienlijke schep bovenop. Daar is veel kritiek op. Beleggers vinden vooral de hoogte van de belasting problematisch. Politieke partijen bekritiseren met name de vorm: in tegenstelling tot andere Europese landen belast Nederland (voorlopige) rendementen die nog niet zijn behaald.

Het nieuwe kabinet erkent dit en beschouwt de wetgeving als tussenstap naar het belasten van al gerealiseerde winsten. De verwachting is dat deze aanpassing pas na 2030 wordt doorgevoerd.

Zoals bij iedere fiscale wijziging zoeken mensen ook hier naar routes om de belastingdruk in hun situatie te verlagen. Dit mag, zolang je geen belasting ontduikt of constructies opzet die strijdig zijn met de bedoeling van de wet. Omdat de wetgeving nog op details wordt aangepast, geef ik hier in hoofdlijnen aan hoe je ermee kunt omgaan.

In sommige situaties zijn de effecten van het nieuwe stelsel klein. Voor kleinere vermogens geldt namelijk een vrijstelling op het rendement. Bij lage rendementen kan de extra belastingdruk beperkt blijven. De fiscale pijn zit vooral bij hoge rendementen, risicovolle beleggingen en inflexibele vermogens. Bovendien gaat de wet pas in 2028 in, dus er is nog tijd voor weloverwogen keuzes.

Oplossingen zijn te zoeken in box 1, box 2, box 3 of in out of the box strategieën. In box 1 kun je denken aan het aflossen van je hypotheek, het verbouwen van je woning of juist het kopen van een duurdere eigen woning. Het rendement op je eigen woning wordt nauwelijks belast en de hypotheekrenteaftrek blijft nog in stand. Extra sparen voor je pensioen in de vorm van een lijfrente zal zeer aantrekkelijk worden. Als je vermogen in box 3 belast is, maar de inleg in box 1 aftrekbaar en het vermogen vrijgesteld, dan is er een krachtige fiscale stimulans om van de ene naar de andere box te hoppen.

In box 2 kunnen ondernemers overwegen vermogen te verplaatsen naar hun bedrijf. Dat is niet altijd verstandig, want de uiteindelijke belastingdruk kan wel eens hoger zijn.

Opties in box 3 zijn vastgoed in het buitenland en waarschijnlijk bepaalde vrijgestelde categorieën zoals bosgrond, natuurterreinen en landgoederen.

Ondernemers kunnen overwegen vermogen te verplaatsen naar hun bedrijf

De out of the box oplossingen zijn wellicht het leukst. Duurzame goederen, zoals kunst, antiek, een wijncollectie of zeldzame boeken, zijn alternatieven om vermogen in te steken, mits je die beschouwt als verzameling voor eigen gebruik en niet als belegging. Hetzelfde geldt voor waardevaste gebruiksartikelen, zoals een hoogwaardig muziekinstrument, een exclusief horloge of een klassieke auto. Verder kun je meer schenkingen aan kinderen doen binnen de vrijstellingen om een deel van je vermogen te verplaatsen.

Ik verwacht dat de forse verhoging van de vermogensbelasting de overheid uiteindelijk minder oplevert dan verwacht. Ze geeft namelijk een sterke prikkel om andere fiscale wegen te zoeken.

De auteur is master of financial planning.