Sint Jan Roosendaal

De monumentale Sint Jan in het centrum van Roosendaal wordt eigendom van de gemeente Roosendaal. De gemeenteraad stemde vorige week donderdag unaniem in met de aankoop.

De gemeente neemt de kerk over van Monumenten Beheer Brabant, dat zijn aandelen en vastgoedportefeuille overdraagt aan de landelijke monumentenbeheerder BOEi. Roosendaal en de provincie Brabant zijn aandeelhouders van MBB. BOEi heeft alleen private aandeelhouders, zonder binding met Roosendaal.

De gemeente zou bij overdracht van de kerk aan BOEi het (deel)eigendom verliezen. Met de aankoop houdt ze „blijvend zelf de regie over de Sint Jan, als multifunctioneel en openbaar toegankelijk gebouw”, zegt wethouder Paul de Beer. „Bovendien vallen de investeringen die we als gemeente eerder in de kerk deden niet aan een andere private partij ten deel.”

De gemeente koopt de ruim 750 jaar oude kerk voor 150.000 euro van MBB. Voor de komende jaren wordt 280.000 euro per jaar aan onderhouds- en exploitatiekosten begroot.

In de Sint Jan (de Doper) werd in 2003 de laatste eucharistieviering gehouden. De kerk wordt nu verbouwd. De oplevering is naar verwachting komende zomer.

De stichting Sint Jan blijft de huurder van de kerk. Het gebouw wordt onder andere benut voor culturele activiteiten. Ook krijgen sociaal-cultureel-maatschappelijke organisaties er onderdak. In de zijbeuken worden in verdiepingen glazen kantoorplekken en ateliers ingericht.

Het middenstuk van het schip blijft als ontmoetingsplaats één ruimte. Het altaar, de biechtstoelen en de preekstoel blijven staan. Het orgel, dat ook in handen van de gemeente komt, behoeft restauratie. Daarover neemt de gemeenteraad een apart besluit.

Kerkgebouwenballenbak

De classis Utrecht van de Protestantse Kerk in Nederland richt zich dit jaar op het omgaan met kerkgebouwen. Het doel is toekomstbestendige keuzes te maken voor het gebruik, het behoud en de exploitatie van de kerken. Hiervoor is een instrument ontwikkeld dat ”de kerkgebouwenballenbak” genoemd wordt.

Het gaat om een (digitale) tool die bestaat uit zes thematische ballenbakken, elk gevuld met kernbegrippen die het karakter en de waarde van kerkgebouwen in beeld brengen. Het platform moet kerkenraden, kerkrentmeesters en andere kerkelijke bestuurders helpen om in gesprek te gaan over kerkgebouwen zonder direct in technische of beleidsmatige kaders terecht te komen.

Met behulp van dit instrument kan ook het gesprek worden gevoerd met de burgerlijke overheid, die in veel gevallen ook belang heeft bij het behoud van kerkgebouwen.

Rk-kerken Friesland

Het sluiten van overtollige kerken in Friesland gaat door. Rooms-katholieken in de noordwesthoek stoten nu twee van de vijf gebouwen af. Opmerkelijk: ze gaan nu diensten houden in PKN-kerken.

Nadat recent al de rooms-katholieke kerken in Wergea en Wytgaard de deuren sloten, gebeurt dat nu ook in Sint Annaparochie en op Terschelling. De Petrus de Visserkerk in Midsland staat sinds vorige week te koop, deze week gaat ook de Verrijzenis des Heren-kerk in Sint Annaparochie in de verkoop.

De Heilige Jacobus de Meerdereparochie moet de kerken verkopen omdat instandhouding te kostbaar is wegens een teruglopend ledental en dalende inkomsten, zo laat vicevoorzitter en interim-penningmeester Clemens van der Zwet desgevraagd weten. „Vier jaar geleden zijn we al gestart met het proces om de parochianen mee te nemen in dit verhaal.”

De situatie is dat er al jaren een groot tekort was. „Dat is gemiddeld 150.000 euro per jaar.” De parochie heeft in totaal vijf kerken (in Harlingen, Dronryp, Franeker, Sint Annaparochie en op Terschelling), vier pastorieën, drie parochiehuizen en nog een kapel. „We hebben laten uitrekenen wat alleen het onderhoud van de kerken ons zou kosten en dat zou gaan om 1,2 miljoen euro voor een periode van tien jaar. Dat is voor ons domweg niet te betalen.”

Van de 2448 parochieadressen (3459 personen) dragen ongeveer 600 adressen financieel bij aan de kerk. Dat zijn te weinig inkomsten om op dezelfde voet door te gaan. Daarom gaan nu eerst twee kerken dicht en zal in 2027 de Sint Franciscuskerk in Franeker worden verkleind. Het parochiecentrum wordt dan verbouwd tot een kleinere vierlocatie.

Het parochiebestuur gaat niet alleen kerken sluiten, maar wil de rooms-katholieke gemeenschappen op Terschelling en van Sint Annaparochie en omstreken ook perspectief bieden. „We zijn in gesprek gegaan met de PKN op Terschelling en vanaf 1 oktober zullen er in de winter maandelijks en in de zomer tweewekelijks vieringen zijn in de Meslânzer kerk in Midsland. De parochianen die nu nog naar St.-Annaparochie gaan, kunnen vanaf juli tweewekelijks naar de Bordenakerk in Vrouwenparochie. We zijn heel hartelijk ontvangen door de kerkenraden en blij dat we op die manier van deze kerken gebruik mogen maken.”