Dat bleek woensdag tijdens een Kamerdebat over de Wet chartaal betalingsverkeer. Flach had een amendement ingediend waarin het recht op toegang tot betaalrekeningen wordt verankerd.

De SGP’er krijgt veel signalen dat banken moeilijk doen bij aanvragen voor betaalrekeningen. Ondernemers klagen volgens hem over langdurige trajecten en uitgebreide vragenlijsten die ze moeten invullen. Sommigen hebben na twee jaar steggelen maar een buitenlandse betaalrekening genomen.

Stichtingen en verenigingen lopen tegen hetzelfde probleem aan, zei Flach voorafgaand aan het debat tegen het Reformatorisch Dagblad. Daarbij kijken banken ook kritisch naar de doelstelling van zo’n organisatie. „Als je bijvoorbeeld tegen abortus bent, is het heel moeilijk om een rekening te krijgen.”

Convenant

Het probleem speelt al jaren en heeft alles te maken met de verplichting van banken om risico’s op witwassen en financiering van terrorisme te verkleinen. Minister Eelco Heinen (Financiën) heeft bij banken aangedrongen op het maken van vrijwillige afspraken met brancheorganisaties van ondernemers en goede doelenorganisaties. In december bereikten die inderdaad een overeenkomst.

Flach, die op dat moment zijn amendement al had ingediend, heeft daar niet veel vertrouwen in. Tijdens het debat woensdag wees hij erop dat er bijvoorbeeld een hulppunt komt dat klanten naar een andere bank verwijst als ze bij de ene niet geaccepteerd worden. Volgens Flach maakt dat duidelijk dat de afwijzingen soms willekeurig zijn.

Cash storten

De SGP wil ook dat het storten van contant geld gratis wordt voor kerken en stichtingen en verenigingen die als anbi (algemeen nut beogende instelling) geregistreerd staan. Die worden namelijk opgezadeld met steeds hogere kosten voor stortingen van bijvoorbeeld collectes. Een amendement van Flach waarin dit wordt geregeld is mede ondertekend door Pieter Grinwis (ChristenUnie), Henk Vermeer (BBB) en Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA).

Ook particulieren zijn in de tekst meegenomen. Voor hen is storten tot nu toe gratis, maar Flach is er niet gerust op dat dit in de toekomst het geval blijft.

Flach maakte zich tijdens het Kamerdebat sterk voor het behoud van de acceptatieplicht van contant geld voor ondernemers. Die moet in 2027 ingaan, maar dinsdag kwamen de Kamerleden Wendy van Eijk (VVD) en Nathalie van Berkel (D66) opeens met een amendement om de plicht te schrappen.

Van Eijk en Van Berkel vinden dat de acceptatieplicht leidt tot ”disproportionele regeldrukeffecten”: ondernemers zijn er te veel tijd en geld aan kwijt. Ook vinden ze dat er te veel uitzonderingen komen, wat in hun ogen tot onduidelijkheid voor ondernemers leidt.

De initiatiefnemers van de wettelijke acceptatieplicht voor contant geld, waar de Kamer in het najaar van 2024 mee instemde, waren Flach en SP’er Jimmy Dijk.

Flach is verontwaardigd over de actie van VVD en D66, zei hij woensdag voorafgaand aan het debat. „We hebben er destijds lang aan gewerkt om te zorgen dat contant geld in de toekomst een wettelijk betaalmiddel blijft. De meeste mensen zijn daar blij mee. Supermarkten zijn al bezig met de voorbereidingen, bijvoorbeeld door muntautomaatjes bij zelfscankassa’s te plaatsen. En dan nu de zaak terugdraaien? Dat noem ik knipperlichtpolitiek, waardoor mensen hun vertrouwen in het bestuur kwijtraken.”

De Tweede Kamer stemt later deze maand, op 27 januari, over de ingediende amendementen.

Bonus

Tijdens het Kamerdebat woensdag bleek verder dat partijen woedend zijn over een plan van D66, VVD en CDA om medewerkers bij banken een hogere bonus te kunnen geven. Partijen zoals GroenLinks-PvdA, SGP, SP en DENK zijn niet alleen ontstemd over de inhoud van het plan, maar ook over de manier waarop. De drie beoogde coalitiepartijen willen een wet aanpassen die vooral gaat over de beschikbaarheid van contant geld.

Volgens D66, VVD en CDA hebben banken grote moeite met het aantrekken van vooral goede IT-medewerkers. Nu geldt er nog een plafond op de bonussen van 20 procent van hun salaris, maar de partijen willen daar 100 procent van maken. Leidinggevenden zijn uitgezonderd van de hogere bonus.

Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) vindt het niet te verkroppen dat de drie partijen mogelijk gaan bezuinigen op de zorg en sociale zekerheid, maar wel hogere bonussen toestaan voor bankmedewerkers. Ook Jimmy Dijk (SP) is woedend. Hij vindt dat bijvoorbeeld verpleegkundigen een bonus verdienen.

André Flach (SGP) vindt het voorstel van de drie partijen „onzorgvuldig”. Hij riep de partijen op het voorstel terug te trekken. Doğukan Ergin (DENK) noemt deze gang van zaken „parlementair onzuiver” en heeft grote vraagtekens bij "de nut en noodzaak" van het plan.

De drie formerende partijen wijzen erop dat Nederland een zwakkere concurrentiepositie heeft door het lagere bonusplafond. In andere Europese landen mogen hogere bonussen namelijk al wel.