BinnenlandUitleg

Kunnen planten en dieren wel tegen al dat strooizout?

Al 75 miljoen kilo zout werd sinds vorige week donderdag op Nederlandse wegen gestrooid. Na een paar regenbuien sijpelt het weg. Wat doet dat met de natuur?

Pekelwater kan een gevaar vormen voor vogels in de winter. beeld GettyImages

Wat is strooizout?

Strooizout is hetzelfde zout als in het keukenkastje, meldt Rijkswaterstaat. Het verschil: de korrel is iets grover, het zout bevat een antiklontermiddel en wordt in de strooiwagen met water gemengd. Dat mengsel heet pekel en wordt op het wegdek gespoten om sneeuw en ijzel op te lossen. Een zoutwatermengsel plakt namelijk beter aan het wegdek dan zout in poedervorm.

Hoeveel zout is er in Nederland gestrooid?

105 miljoen kilo strooide Rijkswaterstaat in dit winterseizoen, dat op 1 oktober 2025 begon. Donderdag liet de overheidsdienst weten dat van die 105 miljoen 75 miljoen in 2026 is gebruikt. Gemiddeld wordt jaarlijks zo’n 77 miljoen kilo zout gebruikt, blijkt uit cijfers sinds 1995.

Al dat zout wordt op de weg gestrooid. Waar komt het terecht?

Voornamelijk op het asfalt. Zout dat opspat door wielen kan ook op bomen en struiken terechtkomen. Na een regenbui sijpelt de pekel op het asfalt weg, de grond in.

Wat doet dat zout met planten en bomen?

Opspattend zout kan schadelijk zijn voor de bast van een boom. Zout neemt water op en onttrekt ook water aan de bast, waardoor die uitdroogt.

Bomen vlak langs de weg kunnen grondwater opzuigen waar zout in terecht is gekomen. Dat levert soms groene blaadjes met gele randjes op, afstervingsverschijnselen van een vroeg uitgelopen boom. Vooral naaldbomen, die het hele jaar groen blijven, raken een beetje vergiftigd door het zoute water.

Tegelijk brengt strooizout zoutminnende plantjes juist tot bloei. In middenbermen van wegen komen Engels gras en Deens lepelblad voor, plantjes die van nature in de buurt van zeewater groeien.

En de dieren?

Kilo’s zout doen beesten weinig goeds. Veel zout droogt een diertje uit; slakken kunnen hierdoor doodgaan. Vogels, zoals musjes, eten soms zandkorrels. Als de beestjes per ongeluk zoutkorrels eten, kan dit hun einde betekenen, vertelt de natuurorganisatie IVN op haar website. Vogels worden ook ziek door zout smeltwater te drinken. Veel zoet water is door vorst bevroren, waardoor vogels eerder uit plasjes pekelwater drinken.

Waarom wordt zout dan toch gebruikt tegen gladheid?

In Nederland valt veel neerslag en na een aantal buien is de zoutconcentratie in de bodem flink verdund. Ook beschadigt het strooizout niet de hele Nederlandse natuur; enkel de strook naast de autowegen krijgt het zout te verduren.

Daarbij is zout een goedkoop, werkend en tamelijk milieuvriendelijk strooimiddel. Zand tegen gladheid op wegen strooien is voor Rijkswaterstaat geen optie, omdat het in de gaatjes van het asfalt blijft zitten; het is wel een alternatief om plant- en diervriendelijk gladheid op het eigen tuinpad tegen te gaan, meldt de Vogelbescherming.