De Tweede Kamer onderbrak donderdag het kerstreces om met Van Weel te debatteren over de Amerikaanse actie. Tijdens het debat kwam ook de veiligheid van de Nederlandse eilanden in het Caribisch gebied aan de orde. Die liggen enkele tientallen kilometers van Venezuela verwijderd.

Een ruime meerderheid van de Kamer vindt dat Amerika niet had mogen ingrijpen zonder een mandaat van een internationaal orgaan. ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder, die het debat had aangevraagd, stelde dat hij niet rouwig is om het vertrek van Maduro, maar dat hij wel vraagtekens plaatst bij de rechtmatigheid van de actie.

Andere fracties stelden in andere bewoordingen hetzelfde. „We moeten deze aanval benoemen voor wat die is: een schending van het internationale recht”, aldus D66-Kamerlid Hanneke van der Werf. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde dat er „geen rechtvaardige basis voor een inval” bestaat. Maar het overgrote deel van de Kamer juicht het vertrek van Maduro wel toe. De linkse partijen gebruikten steviger bewoordingen. DENK-leider Van Baarle noemde Trump „een misdadige despoot”.

Minister Van Weel keurde de Amerikaanse actie, direct na de arrestatie van Maduro en zijn vrouw, niet af. De linkse fracties drongen donderdag wel aan op een veroordeling, maar Van Weel wilde tijdens het debat niet die afkeuring niet uitspreken. Maar hij kwam hen wel een stapje tegemoet door te stellen dat hij „niet inziet” hoe de Amerikaanse actie „in lijn” is met het internationaal recht.

Volgens Van Weel had Amerika goede redenen om in te grijpen. „Acht miljoen Venezolanen zijn gevlucht, de omringende landen hebben veel last van de narcostaat die daar de afgelopen jaren is opgebouwd”, betoogde Van Weel. „Iran, Rusland en China hebben daar gretig gebruik van gemaakt. Hezbollah legde er mijnen en Hamasstrijders kwamen er langs om bij te komen van de strijd.”

Van Weel wees erop dat de landen die als eerste de Amerikaanse actie veroordeelden als een schending van het internationaal recht –Rusland, China, Iran en Noord-Korea– zelf ook bekendstaan als schenders van datzelfde internationaal recht. De bewindsman legde uit dat de VS er bewust voor kozen om alleen Maduro en zijn vrouw te arresteren. Amerika vindt dat het land zelf de problemen moet oplossen. Als gebaar van goede wil zouden de vele politieke gevangenen in het land vrij moeten komen. Van Weel heeft daar hoop op.

Caribisch gebied

De Tweede Kamer leek de redenering van Van Weel wel te kunnen volgen; de tweede termijn van het debat ging als een nachtkaars uit. Een meerderheid vindt het voldoende dat dit onderwerp in allerlei informele gesprekken met de VS aan de orde wordt gesteld, zonder dat het komt tot een openbare veroordeling. BBB-Kamerlid Henk Vermeer denkt dat een formele veroordeling negatieve effecten kan hebben voor Caribisch Nederland en voor Oekraïne.

Van Weel stelde de Kamer gerust dat het Caribisch deel van ons koninkrijk op dit moment geen nadelige gevolgen ondervindt van de gebeurtenissen in Venezuela. Aanvankelijk was er „schrik”, maar de economie draait door en er is geen gebrek aan voedsel en dergelijke. Er zouden wel problemen kunnen ontstaan als er een vluchtelingenstroom op gang kwam, maar dat is tot nu toe niet het geval.

Groenland

De Tweede Kamer nam donderdag de gelegenheid te baat om ook te reflecteren op de mogelijke annexatie van Groenland door de Verenigde Staten. Verschillende fracties spraken hun afschuw daarover uit. Maar Van Weel legde uit dat het Amerika te doen is om extra veiligheidswaarborgen. De bewindsman wees erop dat Amerika nu al meer militairen op Groenland heeft gestationeerd dan Denemarken.

Van Weel had de afgelopen dagen contact met zijn Deense collega Rasmussen. Die bond hem op het hart om voorlopig geen olie op het vuur te gooien door „al te wilde statements” te doen. Dat kan leiden tot nieuwe Amerikaanse reacties. Franse voorbereidingen voor een Europese reactie op militaire annexatie kunnen volgens Van Weel op „weinig enthousiasme” rekenen in Denemarken.