Avontuurlijke gemeenteambtenaren die hun kantoorbaan zat zijn, kunnen per 1 januari hun hart ophalen. Vanaf die datum gaat namelijk een nieuwe cao-regeling in: het reservistenverlof. Wie een tiendaagse opleiding tot reservist volgt, kan dat nu in de tijd van de baas doen. Daarbij krijgt hij zijn salaris gewoon doorbetaald.

Met het reservistenverlof zijn gemeenten niet uniek, zegt Erwin Kwakkel, adviseur bij de Afdeling Reservisten en Samenleving van het Ministerie van Defensie. Steeds meer werkgevers nemen volgens hem dergelijke arbeidsvoorwaarden in hun werkovereenkomst op. Naast verlofdagen kan dat bijvoorbeeld gaan om het bieden van een flexibele arbeidsduur als de werknemer het reservistenwerk wil uitbreiden of verminderen.

Aan Kwakkel de taak bedrijven over te halen dergelijke maatregelen te nemen. „Als defensie zetten wij meestal in op een betaald verlof van tien dagen, de tijdsduur van een opleiding tot reservist.” In de praktijk varieert het aantal verlofdagen. „Meestal zit het ergens tussen de vijf en vijftien dagen.”

Organisatie leegtrekken

Bedrijven kunnen ook een speciaal contract met defensie tekenen. „Dan pakken we het breder op. Een van de voorwaarden van zo’n overeenkomst is het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden. Daarnaast komen we een keer in de zes weken op de koffie bij een organisatie om de contacten te onderhouden. Ook organiseren we speciale events bij zo’n bedrijf om het werk als reservist te promoten.”

De afgelopen maanden tekende defensie met negen bedrijven zo’n overeenkomst, zegt Kwakkel. „Onder meer met Rabobank, KPMG, Nationale-Nederlanden, Capgemini en KLM”, somt de adviseur op. Bij die laatste organisatie werd een speciale afspraak in de overeenkomst opgenomen. „Een groep ex-militairen die nu bij de luchtvaartmaatschappij werkt, wordt reservist. De KLM stelt vijf voltijdsbanen aan tijd beschikbaar. Het gaat niet alleen om oud-vliegers van de F35, maar ook om die van andere militaire toestellen.”

Lees ook

Reservist gezocht: waarom het leger geen hobby meer is

Kwakkel verwacht dat het aantal overeenkomsten de komende maanden „fors zal toenemen”. Volgens hem is het doel van defensie niet „om een organisatie leeg te trekken”, maar wel om Nederland „veilig en weerbaar te maken. Als alle vliegers van KLM zich bij ons als reservist zouden melden, zit de luchtvaartmaatschappij met een probleem als er oorlog uitbreekt.”

Sleur

„Natuurlijk is het niet zo dat de dag nadat het reservistenverlof is ingegaan opeens honderd werknemers hun hand opsteken om reservist te worden”, zegt Kwakkel. „Wel zien we dat werknemers die al reservist zijn en een nieuwe baan zoeken, dergelijke arbeidsvoorwaarden meenemen in hun keuze voor een nieuwe werkgever.”

Dat de krijgsmacht vol inzet op het werven van reservisten is ook merkbaar op de afdeling waar de adviseur werkt. „De Afdeling Reservisten en Samenleving bestaat nu ongeveer een jaar. De voorloper van onze afdeling bestond uit vier man. Inmiddels hebben we per regio twee adviseurs aangesteld en zijn we gegroeid naar achttien mensen.”

Reservisten zijn niet alleen van meerwaarde voor de krijgsmacht, maar ook voor het bedrijf zelf, betoogt Kwakkel. „Bij de opleiding tot reservist leer je over leiderschap, dienen en stressbestendigheid. Bovendien moet je verplicht fit blijven, wat ervoor zorgt dat een werknemer minder vaak ziek is.” Daarnaast stapt een werknemer door zijn werk bij defensie uit zijn bubbel. „Je voorkomt dat je in de sleur raakt en komt nieuwe mensen en uitdagingen tegen. Dat zorgt voor een energiekere werknemer”, zegt Kwakkel.

Potje voetbal

Maar is het toch ook niet vooral gedoe voor een werkgever? Een werknemer krijgt er een tweede parttimebaan bij. Dat betekent twee werkgevers en aandacht en tijd die verdeeld moeten worden. En wat als een werknemer bijvoorbeeld arbeidsongeschikt raakt als gevolg van het werk bij defensie? „Voor de reservist zelf is het goed geregeld”, zegt Kwakkel. „Die geniet alle rechten en plichten van een militair. Nieuwe reservisten worden ingeschaald in een rang en krijgen dus ook betaald voor hun defensiewerk. Daarnaast bouw je bijvoorbeeld ook pensioen op.”

Lees ook

Peter (52) was zijn halve leven groenteman, nu wordt hij militair: „Bij de keuring was ik een van de oudsten” 

Bij arbeidsongeschiktheid zijn beide werkgevers samen verantwoordelijk voor de re-integratie van de reservist, legt de adviseur uit. „Voor de periode dat de reservist ingepland was om werk te doen bij de krijgsmacht is defensie verantwoordelijk voor de loondoorbetaling. Daarna is het de beurt aan de werkgever. Die heeft overigens een mogelijkheid om via het claimbureau van defensie gecompenseerd te worden.”

Kwakkel erkent dat er voor werkgevers een risico kan kleven aan het reservistenwerk van werknemers. „Maar de kans dat iemand arbeidsongeschikt raakt tijdens een potje voetbal of door ’s winters te gaan skiën is vele malen groter dan dat iemand thuis komt te zitten door zijn werk als reservist.”

Werkgevers kunnen bij langdurige inzet –minimaal 3 maanden, 24 uur per week– van een reservist ook een tegemoetkoming van defensie ontvangen. Die bedraagt op dit moment 55 euro per dag. „Dat bedrag is vooral bedoeld om de vaste kosten te compenseren. Denk aan de uitgaven aan een leasecontract of laptop.”

Volgens Kwakkel maken vooral mkb-bedrijven nu gebruik van de regeling. „Momenteel wordt onderzocht of de huidige regeling voldoet. Een mogelijke uitkomst kan zijn dat de drempelperiode van drie maanden wordt verlaagd en het bedrag van de tegemoetkoming wordt verhoogd.”