EconomieMeerouderschap

VVD komt met initiatiefwet om meerouderschap te regelen

De VVD heeft een initiatiefwetsvoorstel ingediend dat wettelijk meerouderschap mogelijk maakt. Maximaal vier ouders, verdeeld over twee huishoudens, kunnen de volledige zeggenschap over een kind krijgen.

Ingrid Michon-Derkzen (VVD)
Ingrid Michon-Derkzen (VVD) tijdens de beëdiging als lid van de Tweede Kamer. beeld ANP, Sem van der Wal

Voorwaarde is wel dat de rechter het meerouderschap toekent voordat er sprake is van een zwangerschap. Burgers en instanties kunnen de komende weken via een internetconsultatie reageren op het initiatiefwetsvoorstel van VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen. Daarna gaat het naar de Raad van State voor advies. Vervolgens kan de Tweede Kamer het gaan behandelen.

De wet is bedoeld voor situaties waarin twee samenwonende vrouwen een kind willen met een man of twee samenwonende mannen die een kind willen met een vrouw. Volgens de nu geldende wet zijn de biologische vader en moeder de ouders van het kind. Volgens de VVD krijgen meeroudergezinnen onder meer op scholen, in ziekenhuizen en bij erfenissen te maken met lastige situaties. Derkzen vindt dat de wetgeving achterloopt bij de praktijk. Momenteel zijn er ongeveer 150.000 van dergelijke gezinnen in ons land.

Nieuwe situaties

Het initiatiefwetsvoorstel geldt alleen voor nieuwe situaties, waarbij de rechter dus voordat er sprake is van zwangerschap het wettelijk meerouderschap toekent. Voor mensen die nu al samengestelde of meeroudergezinnen vormen, biedt de initiatiefwet geen verruiming.

Politiek Den Haag discussieert al jaren over een regeling voor het meerouderschap. In 2016 bracht de staatscommissie Herijking Ouderschap, onder voorzitterschap van Aleid Wolfsen, een rapport uit met de aanbeveling om de belangen van kinderen in meerouder- of samengestelde gezinnen beter te regelen. Wolfson adviseerde dat het meeroudergezin voor de conceptie een overeenkomst aan de rechter overlegt waarin afspraken zijn gemaakt over onder meer zorg- en opvoedingstaken, de hoofdverblijfplaats van het kind, de verdeling van de financiële lasten en de geslachtsnaam.

De kabinetten-Rutte III en IV, met daarin onder meer CDA en ChristenUnie, maakten geen haast met wetgeving op dit terrein. Ook voor het kabinet-Schoof had dit geen prioriteit. Toenmalig staatssecretaris Struycken (Rechtsbescherming) vond wel dat er een regeling moest komen. Maar omdat het kabinet daar geen geld voor had gereserveerd, zag hij ervan af. Eenmalig kost deze regeling tussen de 10 en 50 miljoen euro en structureel 5 à 6 miljoen per jaar.

„We hebben in het Westen eerder behoefte aan meer kinderen dan aan meer ouders per kind”

Diederik van Dijk, SGP-Kamerlid

De Nederlandse stichting voor regenbooggezinnen ”Meer dan Gewenst” en lhbti-belangenorganisatie COC juichen de indiening van de wet toe. Maar de wet gaat voor de belangenorganisaties niet ver genoeg: „Omdat het voorstel nog geen regeling bevat voor reeds bestaande meeroudergezinnen, is er nog ruimte voor verbetering.”

Tweede Kamer

De Tweede Kamer denkt verschillend over dit thema. De progressieve en de liberale partijen zijn voor een wettelijke regeling. Zij hebben echter geen meerderheid in het parlement. Ze zijn afhankelijk van populisten, christelijke partijen of enkele kleinere fracties.

In de achterliggende jaren hebben CDA en ChristenUnie in de kabinetten-Rutte III en IV de wetgeving tegen kunnen houden. Of het CDA tijdens de huidige onderhandelingen daartoe in staat is, moet nog blijken. Tijdens het COC-verkiezingsdebat over het Regenboogstembusakkoord, enkele weken geleden, zei CDA-Kamerlid Hanneke Steen dat het CDA nu niet openstaat voor het juridisch regelen van meerouderschap, maar wel wil meewerken aan een regeling voor het gezag over de kinderen.

ChristenUnie en SGP zijn tegen de VVD-wens. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde donderdag op X: „Dit dient vooral de wensen van ouders en níét de belangen van kinderen. We hebben in het Westen eerder behoefte aan meer kinderen dan aan meer ouders per kind. Voorkom nog meer juridisering over de hoofden van kinderen.”