De zenuwen gieren door haar lijf. Er zijn immers maar weinig gesprekken waarvoor Aukje*, een veertiger uit het midden van het land, zo gespannen is als voor dat ene gesprek in februari dit jaar. Die dag ontmoet ze de man die ze al jaren niet heeft gezien, maar wiens daden haar nog dagelijks achtervolgen.

Het is de man die haar seksueel misbruikte, ruim tien jaar geleden. Aukje maakt op dat moment met haar gezin een lastige periode door. Via de kerk raakt een hulpverlener bij het gezin betrokken, iemand die op seksueel vlak grenzen overschrijdt.

Omdat een melding bij de kerkenraad op niets uitloopt, en de ambtsdragers haar verhaal niet geloven, overweegt Aukje aangifte te doen. Een keer belt ze daadwerkelijk de politie om te vragen hoe zo’n strafrechttraject eruit zal zien. „Toen begreep ik dat zedenzaken vaak lastig te bewijzen zijn en de kans op veroordeling niet groot is. Omdat het veel van mezelf zou vragen om alles op te rakelen, besloot ik geen aangifte te doen.”

Ellende

Als in 2021 het Landelijk Meldpunt Seksueel Misbruik Reformatorische Kerken wordt opgericht, adviseren mensen die Aukje goed kennen contact te leggen. Eerst kiest ze daar niet voor, omdat ze door de eerdere ervaring met de kerkenraad weinig vertrouwen heeft in kerkelijke instanties. Omdat ze echter blijft kampen met traumatische klachten en bijvoorbeeld niet volledig kan werken, besluit ze in 2024 toch de stap te zetten. „Ik wilde graag verandering.”

Daar hoort ze voor het eerst over de optie van herstelrecht, een mediationtraject waarbij dader en slachtoffer elkaar ontmoeten (Zie: „Wat is herstelrecht”). „Daar moest ik best even over nadenken. Wil ik de dader wel ontmoeten? Zou zo’n gesprek juist niet alle ellende weer bovenhalen?”

Uiteindelijk kiest de veertiger ervoor wel het mediationtraject in te gaan. „Ik had behoefte mezelf uit te spreken. Ik wilde de dader aankijken en zeggen: Je hebt me iets vreselijks aangedaan en ik draag de gevolgen nog elke dag. Maar ook: ik ben er nog. Door Gods genade.”

Boeman

En dus zit ze drie maanden later op een februaridag tegenover de persoon die in haar gedachten was uitgegroeid tot „een boeman”. Samen met een mediator die haar is toegewezen door het meldpunt heeft ze voorbereid wat ze tegen hem wil zeggen.

Ze is een halfuur eerder op locatie dan haar gesprekspartner en loopt alvast naar de ruimte waar het gesprek zal plaatsvinden. De mediator wijst precies aan waar iedereen gaat zitten. „Alles om mij zo veel mogelijk duidelijkheid en het gevoel van regie te geven.”

Dan gaat de deur open. Aukje had verwacht dat ze zou verstijven van angst. „Maar toen ik de dader zag, gebeurde iets anders. Ik zag een gebroken mens, een man die zichtbaar worstelde. Dat maakte dat ik mijn hand kon uitsteken en kon zeggen: goedemorgen.”

Compassie

Als slachtoffer krijgt Aukje als eerste de gelegenheid haar verhaal te doen. Tijdens het voorlezen daarvan mag ze niet in de rede worden gevallen. Als ze uitgesproken is, valt er een „beladen” stilte. „De dader gaf vervolgens aan dat hij het heel erg vond dat hij voor zoveel pijn in mijn leven had gezorgd. Ook zei hij dat hij de situatie anders had beleefd en niet wist dat het voor mij zo ingrijpend was. Hij vertelde dat hij destijds niet goed in zijn vel zat. Voor hem was ons contact, zoals hij het noemde, destijds een soort ontlading.”

In het traject wordt ook gesproken over een schadevergoeding. „Ik heb bijvoorbeeld jaren niet volledig kunnen werken. Dat is natuurlijk allemaal niet zo makkelijk in een exact bedrag te vangen, maar wel hebben we een vorm van compensatie afgesproken die tegemoetkomt aan de schade die ik ook financieel heb geleden.”

Ze had het nooit verwacht, maar tijdens het gesprek ervaart Aukje compassie met de man die tegenover haar zit. „Hij kwam zo eenzaam over. Zijn gebrokenheid zorgde ervoor dat bij mij de intentie tot vergeving groeide en ik ook uitsprak dat ik hem vergaf. Dat vind ik nog steeds bijzonder.”

Deken

Inmiddels is het ruim een halfjaar later. Nog steeds staat Aukje volledig achter haar keuze om het herstelrechttraject aan te gaan. „Dat bleek voor mij meer helpend dan een strafrechttraject ooit had kunnen zijn. Ik wilde graag erkenning. Die heb ik gekregen en dat maakt voor mij veel verschil in de verwerking. De pijn van het misbruik bestaat nog steeds. Maar het was nooit opgelost, nooit uitgesproken en nooit afgehecht. Nu wel. Er is een deken van me afgevallen.”

De naam van Aukje is gefingeerd. Haar volledige naam is bij de redactie bekend.