Cultuur & boekenSchoonheid

De barmhartige Samaritaan in de kunst

Op de vraag van een wetgeleerde: „Wie is mijn naaste?”, antwoordt Jezus in Lukas 10 met een gelijkenis. Het is het verhaal van iemand die beroofd wordt en naakt en half dood wordt achtergelaten. Deze gelijkenis over barmhartigheid en ontferming is in de kunstgeschiedenis op talloze manieren vastgelegd.

Man met ezel helpt een man met ontbloot bovenlijf op te staan.
De barmhartige Samaritaan (1896), Maximilien Luce. beeld Wikimedia

Kijkers worden geconfronteerd met de haast levenloze man en de Samaritaan die zich om hem bekommert. De barmhartigheid van de Samaritaan is ook symbool geworden voor diverse ziekenhuizen en verzorgingshuizen. In de gevel van het oude ziekenhuis in Zwolle hing bijvoorbeeld een plaquette en voor het ziekenhuis in Winschoten staat een beeld van deze gelijkenis.

Door wie laten wij ons helpen wanneer we zelf naakt, hulpeloos en kwetsbaar zijn?

Jezus wilde de wetgeleerde leren wie zijn naaste was en daarmee ook ons onderwijzen over wie we ons moeten ontfermen. Maar er zit nog een spiegel in dit verhaal: door wie laten wij ons helpen wanneer we zelf naakt, hulpeloos en kwetsbaar zijn?