Het lijkt de afgelopen weken wel of Rob Jetten nooit stopt met glimlachen. In de verkiezingsdebatten is hij scherp, gevat en vrolijk. Zelfs een volgens velen misplaatst grapje over Amalia glijdt van hem af. Door zijn opgeruimde karakter en altijd aanwezige lach is de link met de oud-premier snel gelegd. Jetten doet bijna Ruttiaans aan.

Waar de democraten die vergelijking een paar jaar geleden nog verschrikkelijk hadden gevonden, wordt die nu omarmd. Na twee jaar van politieke chaos denkt menig Nederlander met enig heimwee terug aan de relatieve stabiliteit onder een immer goedgemutste premier, gokt het campagneteam van D66. Een gelikte campagne met een positief verhaal volgt. Niet langer stilstaan, maar oog hebben voor wat wel kan. Het werkt.

Zijn opmerkelijke mediaoptredens leveren hem in het begin van zijn loopbaan de bijnaam Robot Jetten op

Het contrast met zijn beginperiode als fractievoorzitter van D66 kan bijna niet groter zijn. In 2018 volgt Jetten als nieuwkomer de ervaren Pechtold op. Zijn mediaoptredens zijn veelal nietszeggend en een tikje ongemakkelijk. In interviews draait hij een bandje af. „We hebben met de fractie een goed gesprek gehad”, klinkt het zodra Jetten een microfoon onder zijn neus geduwd krijgt. Het levert hem de naam Robot Jetten op.

In spelquiz De slimste mens, waar Jetten dit seizoen aan meedeed en in de finale terechtkwam, blikte hij terug. „In het begin bakte ik er helemaal niks van. Er zijn beroemde fragmenten van mij dat ik voor de camera compleet verstijf en niet meer weet wat ik moet doen. Als ik die beelden nu terugzie, moet ik hard lachen om mezelf.” Een klein robotje op de hoek van zijn bureau herinnert hem nog dagelijks aan die tijd, zo vertelt hij.

Die transformatie van een ietwat nerdachtig en saaie fractievoorzitter (met rond brilletje en lang haar) in een beweeglijke en positieve partijleider (zonder bril met kort haar) is opvallend. Net zoals het opmerkelijk is dat Jetten zich deze campagne positioneerde als relatieve nieuwkomer en buitenstaander, terwijl hij al acht jaar lang onderdeel is van politiek Den Haag.

Hardlooptop

Dat Jetten uiteindelijk in de politiek belandt, is volgens hemzelf verrassend. „Voordat ik als 12-jarige jongen naar school ging, las ik twee kranten en ’s avonds keek ik naar het nieuws”, vertelt hij in een interview met de Radboud Universiteit. Toch wil hij het liefst topsporter worden. In zijn jeugd behoort hij tot de Nederlandse hardlooptop.

Ondanks zijn fitte levensstijl blijven gezondheidsproblemen hem niet bespaard. Op zijn 25e wordt Jetten opeens onwel tijdens een rondje hardlopen in het bos, vertelt hij in het tv-programma Onder vier ogen. Dankzij een vrouw die haar hond uitlaat in het bos, komt hij snel in het ziekenhuis terecht. Tegenwoordig draagt Jetten een chip „zo groot als een paperclip” bij zijn hart, die hem vroegtijdig waarschuwt bij hartproblemen.

Kwajongensstreek

De moord op Theo van Gogh zorgt ervoor dat hij zich met politiek gaat bemoeien en zijn andere tienerdroom –een strandtent runnen in een warm land– opzij zet. In de nacht na de moord wordt in zijn geboortedorp Uden een Turkse basisschool in de brand gestoken. „Het bleek een uit de hand gelopen kwajongensstreek van jongens uit mijn voetbalteam, maar de buitenwereld deed alsof het dorp een groot probleem had met extreemrechtse jongeren.”

Met een aantal leeftijdgenoten wil hij laten zien dat de vork anders in de steel zit. „We organiseerden verschillende acties en spraken in de gemeenteraad in.” Niet lang daarna start hij met een studie Bestuurskunde op de Radboud Universiteit en sluit hij zich aan bij de jongerenpartij van D66.

Homo

Mocht Jetten premier worden, dan zou hij niet alleen de jongste, maar ook de eerste homoseksuele premier van Nederland worden.

Daarmee zou Nederland redelijk uniek in Europa zijn. Van de huidige regeringsleiders is alleen de president van Letland openlijk gay. Ook Gabriël Attal, die in 2024 kortstondig premier was van Frankrijk, is homo.

Jetten heeft een relatie met de Argentijnse profhockeyer Nicolás Keenan. De bruiloft, die in Spanje gehouden wordt, staat gepland voor augustus volgend jaar. In tv-programma Casa di Beau gaf Jetten aan het „hartstikke leuk” te vinden om kinderen te krijgen. „Maar het is voor ons natuurlijk wat ingewikkelder, als twee mannen in een relatie.”

Adoptie is vanwege alle misstanden voor het stel geen optie. „Voor draagmoederschap beland je als homostel al snel in het buitenland. Dan ben je in de Verenigde Staten zo 150.000 dollar kwijt om een draagmoeder te vinden, dat vind ik echt een bizar bedrag.” Het draagmoederschap vindt hij in Nederland „best slecht geregeld”.

„Hier mag je een vrouw niet vragen om draagmoeder te zijn, zij moet dat uit zichzelf aanbieden.” Tot nu toe heeft het stel zo iemand nog niet gevonden. „Misschien is dat wel iets moois voor 2025, dat we iemand vinden die zegt: voor deze twee mannen zou ik heel graag een kind op de wereld zetten”, zegt de politicus in het programma.

Kinderbijbel

In zijn kindertijd kreeg Jetten wel degelijk wat mee van het christelijk geloof. In een interview met het Nederlands Dagblad uit 2019 vertelt hij dat vooral voor zijn oma het geloof belangrijk was. „Ze vertelde er veel over, en met Sinterklaas kreeg ik een kinderbijbel. Misschien vond ze het nog wel belangrijker om de traditie door te geven dan het geloof te belijden. Mijn ouders zijn niet kerkelijk, en hebben mijn zusje en mij daar erg vrij in gelaten.”

Religie is nu iets wat hij „vooral interessant” vindt. „In m’n studietijd heb ik een hele periode gebackpackt door Israël, om te zien hoe allerlei geloven daar samenleven – of soms ook níét samenleven. Wat drijft mensen? Dat is iets wat mij van kinds af aan al boeit.”

Ook al heeft Jetten een fascinatie voor religie, veel christenen zullen de opmars van D66 als zorgwekkend beschouwen. Tijdens de campagne liet de D66-leider al weten dat artikel 23 –die gaat over de vrijheid van onderwijs– volgens hem gemoderniseerd moet worden. „Hoe zorgen we ervoor dat de vrijheid van onderwijs niet betekent dat scholen onze leerlingen dingen aanleren die niks met Artikel 1 van de Grondwet te maken hebben?", zei hij bij Sven op 1.

Toch heeft Jetten wel oog voor andere standpunten. Tijdens de coalitieonderhandelingen van 2021 gingen Jetten en voormalig CU-leider Gert-Jan Segers met elkaar in gesprek om elkaars standpunt rondom abortus beter te begrijpen. Jetten beschreef dit als zijn mooiste herinnering aan die kabinetsformatie. Ook ging hij tijdens een NPV-bijeenkomst in debat met prolifeactiviste Maaike Rosendal. Toenmalig NPV-directeur Diederik van Dijk –nu SGP-Kamerlid– had daar toen „bijzondere waardering” voor.