Voor peuters en kleuters die een broertje of zusje krijgen, bestaan talloze informatieve prentenboeken. Oudere kinderen kunnen daar niets mee, terwijl ook zij veel vragen hebben. Dat ontdekte Annemarie Nobel toen ze, terwijl ze al drie tieners had, opnieuw zwanger was.

Samen met Jannet Boogaard besloot ze zelf in dat gat te springen en een informatief boek te schrijven voor kinderen van 6 tot 14 jaar. Nobel werkt als educatief uitgever bij Driestar educatief, Boogaard is specialistisch thuisbegeleider bij Eleos.

Het resultaat is een lijvig boekwerk van ruim 200 pagina's, gebonden in een ringband. Het boek is te gebruiken als persoonlijk werkboek, met tal van doeopdrachten en blokjes met vragen en ruimte om antwoorden op te schrijven.

”Het grote boek over baby’s voor broers en zussen” bestrijkt de periode van de vroege zwangerschap tot aan het moment dat de baby 2 jaar is. Naarmate de tijd verstrijkt, zie je de doeopdrachten langzaam maar zeker veranderen in spelletjes, al blijft er altijd een serieuze ondertoon.

De auteurs zijn er duidelijk op gericht om kinderen wat te leren. Je ontdekt hoe het komt dat de baby fruit gemakkelijker eet dan groente en waarom hij een beetje scheel kijkt. De opdrachten gaan soms wel heel ver. Of het nodig is dat broer en zus de lengte van hun jongste familielid en een slaapschema bij gaan houden, daar zal nogal verschillend over worden gedacht.

Lang niet elke ouder zal het nodig vinden om een boek als leidraad te nemen, het is immers niet hun eerste kind. In de benadering is ook veel verschil. Sommige ouders en kinderen zullen het geweldig vinden om te weten dat het kindje nu zo groot is als een meloen, een mango of een damesschoen. Anderen zullen er genoeg aan hebben als de lengte wordt aangeduid met de handen, of vinden zelfs dat niet nodig.

Uitzien naar de komst van een kleintje zal vaak vanzelf gaan. Je pakt de babyalbums er nog eens bij, vertelt hoe druk de oudste in de buik werd van de drilboor tijdens de verbouwing en probeert de uitgerekende datum op te hangen aan een tijdsperiode waarbij het kind zich iets kan voorstellen, bijvoorbeeld „rond de herfstvakantie”. Ouders die daar graag extra handvatten bij hebben, kunnen met dit boek zeker hun voordeel doen.

Met name voor kinderen met autisme kan een boek als dit houvast geven

In het voorwoord wijzen de auteurs erop dat het boek ook geschikt is als hulpmiddel voor kinderen met autisme of hoogbegaafdheid. Dat verklaart de opvallend grote nadruk op de komende veranderingen in het gezin en hoe de rest zich daarbij kan voelen. Zo luidt een opdracht om te benoemen of je je als grote zus of broer verward, nieuwsgierig of juist blij voelde bij de eerste aanraking van de baby.

Met name voor kinderen met autisme kan een boek als dit houvast geven. Dat kan wat lucht geven als de huilende baby aandacht vraagt, terwijl het gezin eigenlijk wil gaan eten, of verklaren waarom de baby een soepstengel krijgt, terwijl de rest gewoon zijn bord moet leegeten.

Keerzijde van al die informatie kan wel zijn dat oudere kinderen zich ongezond verantwoordelijk gaan voelen voor de baby. Het is fijn om als grote broer of zus te weten hoe je een huilende baby door zingen en strelen kunt sussen. Tegelijkertijd moet een kind ook weten dat het niet zijn schuld is als zijn broertje of zusje onrustig is.

Het is niet altijd duidelijk wie de auteurs nu eigenlijk op het oog hebben als lezer voor het boek. De ene keer worden de ouders aangesproken, dan weer is het boek duidelijk gericht op het kind. In de praktijk zal het vooral betekenen dat ouders en kinderen het samen ter hand nemen. Dan kunnen ze meteen –soms toch wel moeilijke– woorden als ”cognitief” en ”zintuiglijk” uitleggen.

Het grote boek over baby’s voor broers en zussen 

Jannet Boogaard en Annemarie Nobel

uitg. Liber

212 blz.

€ 19,95