Moeten NAVO-landen Russische gevechtsvliegtuigen neerhalen bij het schenden van hun luchtruim? „Ja, dat vind ik wel”, antwoordt Trump dinsdag in een vragenrondje bij een ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.

De Republikein reageert daarmee op vermeende Russische schendingen van het NAVO-luchtruim die de afgelopen tijd herhaaldelijk voor onrust hebben gezorgd. Polen heeft Rusland deze maand een inval met drones verweten en Estland beklaagde zich over Russische gevechtsvliegtuigen in het eigen luchtruim.

Korte tijd later oordeelt de president op zijn socialemediaplatform Truth Social dat Oekraïne „zijn grondgebied in zijn oorspronkelijke vorm kan heroveren en misschien zelfs verder kan gaan” bij Rusland. Hij spreekt bovendien zijn bewondering uit voor Kyiv, dat volgens hem „zeer dapper” vecht in de strijd tegen de Russen.

Die draai is opmerkelijk. Sinds zijn ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin in Alaska in augustus heeft de president altijd volgehouden dat Oekraïne bereid moest zijn een deel van zijn territorium af te staan om de oorlog te beëindigen.

Wat Trumps opmerkingen waard zijn, moet nog blijken. Zelensky toonde zich in ieder geval optimistisch. In een reactie zei hij dat de president voor Oekraïne een „gamechanger” kan blijken.

Roltrap

Eerder dinsdag was van een lofprijzing voor de Algemene Vergadering van de VN allerminst sprake. „Wat is het doel van de VN?” vraagt Trump zich publiekelijk af in zijn speech die maar liefst 56 minuten duurt; bijna vier keer zo lang als de hem toegewezen tijdslimiet. „De VN hebben enorm veel potentieel, maar slagen er totaal niet in dat waar te maken.” Hij beschuldigt de organisatie ervan „lege woorden” te spreken die „geen oorlogen stoppen”.

Zelf beweert Trump zeven oorlogen te hebben beëindigd, waaronder conflicten tussen Armenië en Azerbeidzjan en tussen Rwanda en de Democratische Republiek Congo. „Geen land ter wereld heeft ooit iets gedaan wat zelfs maar in de buurt komt.”

Daarmee deed hij „als bijbaantje” wat de VN zouden moeten doen. „Het enige wat ik van hen kreeg, was een roltrap die halverwege stopte.” Een subtiele verwijzing naar de allesbehalve soepele aanloop naar de speech. Want de roltrap die de president naar de vergaderzaal moet leiden, stopt ermee zodra Trump erop staat. Even later blijkt ook de autocue in de zaal niet te werken.

Sharia

Terug naar de speech. Gaat het over het beëindigen van oorlogen, dan gaat het ook over het conflict in Gaza. „Dat moeten we direct zien te staken. We moeten de gijzelaars vrij krijgen, alle twintig”, aldus Trump. Dat landen als Frankrijk, Australië en Canada Palestina nu als staat erkennen, noemt hij een beloning voor Hamas.

Het huidige klimaatbeleid is in de ogen van de president „de grootste oplichting”, de „ongecontroleerde migratie niet langer houdbaar” en het christendom „de meest vervolgde religie op de planeet”. Trump beweert bovendien dat moslimleiders in het Westen, onder wie de „verschrikkelijk slechte burgemeester van Londen” van plan zijn de sharia in te voeren.

Ondanks zijn tirade kan de president, na bijna een uur te hebben gesproken, op luid applaus van de zaal rekenen. Dat Trump geen verdere afbrokkeling van de Amerikaanse steun aan de VN aankondigde, is voor de aanwezigen al heel wat waard.