David dichtte Psalm 52 nadat Doëg de Edomiet aan koning Saul had doorgegeven waar David zich bevond. De intrigant Doëg had er kennelijk lucht van gekregen dat David in ongenade was gevallen bij de koning en maakte daar misbruik van. Hij zag niets liever dan dat het volk van Israël door verdeeldheid te gronde zou gaan.

Wat zich in Amerika en andere westerse landen afspeelt, is een ware cultuuroorlog

Hoe moet het volk dit allemaal hebben aangezien? Saul en David hadden hen van de Filistijnen verlost. Door de goede verstandhouding tussen beiden had het volk opgelucht ademgehaald. Daar was nu door de nukken van Saul een einde aan gekomen, met alle gevaren van dien, ook voor Israël.

Verwaandheid

In Psalm 52 richt David zich in denkbeeldige zin tot de verrader en confronteert hij hem met het kwaad dat hij heeft aangericht. Toch ontbreekt het David in deze gevaarlijke situatie niet aan houvast. Wat gebeurd is, is niet onopgemerkt gebleven in de hemel. God zal optreden. Doëg zelf zal als in het niets verdwijnen.

De ideologische drang waarmee de ideeën rond gender worden opgedrongen, roept vroeg of laat tegenkrachten op

David beschrijft vervolgens hoe de rechtvaardigen dáárop reageren. Zij zien wat de leugenaar overkomt en huiveren. De rechtvaardige weet van God en zijn macht. De rechtvaardige ziet zich ook bevestigd in zijn geloof. Om die reden moet hij lachen en zegt: „Kijk, een mens die God niet als zijn helper koos, die hoopte op zijn grote rijkdom en kracht putte uit zijn verwaandheid!”

Wat merkwaardig dat de inbeelding in het leven van een mens zo’n rol kan spelen dat hij daaraan zijn kracht ontleent en dat hij zich op grond daarvan laat gelden! Wie dat doet verliest de realiteit uit het oog. Want welke steun biedt je verwaandheid tegen de machten van de geschiedenis? En inderdaad: David zag hoe het leven van Saul, als in een echte tragedie, stap voor stap werd ontwricht. Het tekent David dat hij toen niet triomfantelijk lachte, maar zijn tranen niet kon bedwingen.

Gesubsidieerde ideologie

Psalm 52 kan ons helpen om de wereld van vandaag te begrijpen. Wat zich in Amerika en andere westerse landen afspeelt, is een ware cultuuroorlog. Die wordt inmiddels niet alleen meer gevoerd met woorden maar ook met kogels. De polarisatie (tussen Republikeinen en Democraten, conservatieven en progressieven) neemt zulke vormen aan dat men elkaar het leven onmogelijk begint te maken.

David spaarde Saul en deed een klemmend beroep deed op diens rechtsbesef

De kern van het probleem is dat men bij de ander wil afdwingen wat deze niet wíl. Het politieke bedrijf is de laatste decennia meer en meer ontaard in een strijd om de meerderheid van stemmen, waarbij men, zodra men deze gehaald heeft, het ”eigen gelijk” kan afdwingen, ook als men weet dat men de ander daarmee onder enorme druk zet.

Als ik het goed zie, zijn in Amerika de Democraten de eersten die zich daaraan schuldig hebben gemaakt. Ik denk daarbij vooral aan de voorvechters van de zogenaamde genderideologie. Zij hebben kans gezien om in twintig jaar tijd hun discours (hun aankijken tegen de werkelijkheid) ingang te laten vinden in de wereld van het onderwijs en van cultuur en film. Hun mantra drong overal door: de wereld heeft tot nu toe gezucht onder de onderdrukking die uitging van de witte, paternalistisch denkende man, die de oorzaak bij uitstek van alle kwaad in de wereld zou zijn. Het uitdragen van hun boodschap wordt door overheid en bedrijfsleven zwaar gesubsidieerd. Ook in Nederland.

Ondertussen staat de genderideologie (zoals elke ideologie) zo haaks op de werkelijkheid en wordt zij (door een elite) in zo sterke mate opgedrongen, dat de wal het schip begint te gaan keren. De ideologische drang waarmee de ideeën rond gender worden opgedrongen, roept vroeg of laat tegenkrachten op. Wat zich op het ogenblik in Amerika voordoet, laat dat zien. Maar juist ook dit is niet zonder gevaar.

Gewetensvrijheid belaagd

Daags na de moord op Charlie Kirk haalde president Trump uit tegen de ”woke-ideologie”. Hij gaf aan dat deze buitengewoon ondermijnend is voor Amerika.

Het is terecht om indringend de vraag te stellen welk gevolg het voor een volk heeft als het verschil tussen man en vrouw wordt uitgewist en het huwelijk niet meer een relatie is van een verbond van man en vrouw, met de mogelijkheid om (op een natuurlijke manier) kinderen te krijgen. Mag de vraag gesteld worden hoe gezond het is als jongeren in de puberteit, als ze een ontwikkeling doormaken die hen toch al vaak onzeker maakt, zich diepgaand moeten gaan afvragen of ze een jongen of een meisje zijn? Bestaat er niet een grote kans dat ze gaan denken dat hun onzekerheid wellicht daarmee samenhangt dat ze ánders zouden kunnen zijn dan hun lichaam aangeeft?

Ik zeg niet dat deze en gene met deze vragen niet op een authentieke manier te maken zouden kunnen krijgen. Ik wijs alleen op het grote gevaar dat deze twijfel heel gemakkelijk gevoed kan worden door de ideologisering van de genderkwesties.

Vooral wil ik de vraag stellen: is het gebied van man en vrouw een terrein waarop ideologisch denken zich zo massief mág begeven als nu via subsidies op scholen en universiteiten en in de media gebeurt? Luther zei: „De wereldlijke macht kan zijn recht uitoefenen, maar het mag niet worden toegelaten dat zij gewetens iets afdwingt.”

De andere kant

Roept men, als men dit toch doet, geen tegenkrachten op? De gevaren die daarmee gepaard gaan zijn, zo blijkt in Amerika, eveneens enorm groot. Want ook veel conservatieven schuwen het niet om de politieke arena (het stemmenvoordeel) in te zetten om hun tegenstanders door oneerlijke manoeuvres en smaad op achterstand te zetten. Zo vergroten ook zij de polarisatie.

De Griekse wijsgeer Plato schrijft in zijn boek ”De wetten”: „Laten we ervoor zorgen dat, als de ene partij in een manie vervalt, wij dat niet óók doen, maar laten we hen op een open manier en met kracht proberen te overtuigen van ons gelijk.” Dáár ligt de kwestie! Niet te gaan haten, maar open te staan voor tegenargumenten en daarop in te gaan. Dat is de weg die niet alleen Plato, maar ook het Evangelie wijst.

Juist die houding vinden we bij David die, toen hij de kans kreeg om Saul te doden, hem uit eerbied voor God en omdat Saul de koning was, spaarde en een klemmend beroep deed op Sauls rechtsbesef.

De auteur is hervormd emeritus predikant. De complete versie van dit artikel verscheen eerder in Ecclesia.