De Amerikaanse president Donald Trump spreekt als het over het bereiken van vrede in Oekraïne gaat voortdurend over concessies. Die moeten dan vooral van de kant van Kyiv komen. Het belaagde land moet gebieden afstaan die de Russen vanaf februari 2022 na de brute inval in bezit hebben genomen.

De gedachtegang van Trump is dat de oorlog zo snel mogelijk moet worden beëindigd, want dan zullen er geen doden meer vallen. Tegen die redenering valt niets in te brengen. Iedere dag vallen er slachtoffers aan het front en in de Oekraïense dorpen en steden.

De Amerikaanse president gaat echter totaal voorbij aan de Oekraïense burgers die in de bezette gebieden wonen. Willen zij bij Rusland horen? Hoe is het trouwens voor deze Oekraïners om te leven onder Russisch regime?

Om met de laatste vraag te beginnen: vanaf 10 september moeten we over Russen spreken. Wie voor die datum geen Russisch paspoort heeft aangevraagd waardoor hij of zij de Russische nationaliteit krijgt, geldt in zijn vaderland als een illegale daar levende buitenlander en dreigt te worden opgesloten of uitgezet. Rusland heeft enkele tientallen centra ingericht voor het opsluiten van deze ‘buitenlanders’ zonder verblijfsvergunning. Waarschijnlijk is een groot deel van de Oekraïners al in het bezit van een Russisch paspoort, want zonder dit document kan een Oekraïner geen aanspraak maken op medische verzorging of een pensioen, om maar enkele zaken te noemen.

De Russische president Poetin wil de veroverde gebieden met hun inwoners ‘russificeren’. Het Kremlin bant de Oekraïense cultuur volledig uit. Oekraïens in het openbaar spreken is verboden. Schoolkinderen leren het Russische volkslied en worden geïndoctrineerd. In de publieke ruimte zijn Oekraïense symbolen vervangen door Russische. Hiermee maakt Poetin in feite duidelijk dat Oekraïne in zijn ogen geen recht van bestaan heeft.

Leven voor Oekraïense burgers in door Rusland bezette gebieden is geen leven

Het is een understatement om te zeggen dat het leven voor Oekraïners onder Russische overheersing niet makkelijk is. Mensenrechtenorganisaties maken melding van willekeurige vervolging en opsluiting van burgers zonder reguliere procedures. Er wordt gesproken over slaan, het breken van botten, het uittrekken van vingernagels, het toedienen van stroomstoten, seksueel misbruik, uithongeren, schijnexecuties, het bedreigen van familieleden. De slachtoffers zijn zowel mannen als vrouwen van alle leeftijdsgroepen. Dus ook minderjarigen moeten het ontgelden.

Voor de Russische invasie leefden naar schatting 6,4 miljoen Oekraïners in de door Rusland bezette gebieden. Op dit moment zijn het er waarschijnlijk nog 3,5 miljoen. De rest is gevlucht, naar Rusland ontvoerd of gedood.

Moet Oekraïne de gebieden waar deze Oekraïners wonen simpelweg afstaan? De mensen die er wonen mogen in ieder geval niet vergeten worden. Het minste wat moet worden geëist is dat deze burgers als ze dat willen mogen vertrekken. Leven onder Russische bezetting is geen leven.