Tot op heden is 5 augustus de kortste dag van 2025 met een lengte van 86.399,99867 seconden. De klok waarmee dit is gemeten, hangt niet in een keuken. Uiterst nauwkeurige atoomklokken legden zo’n klein verschil vast. Deze atoomklokken lopen sinds 1973.

Wat tijd is, is nog altijd raadselachtig. De tijd is ongrijpbaar, loopt altijd vooruit en kan niet worden opgespaard, opgeslagen of weggegeven. De kerkvader Augustinus merkte al op dat als niemand aan hem vroeg wat tijd is, hij het wist; maar als iemand het van hem wilde weten, moest hij het antwoord schuldig blijven. Tijd is echter wel meetbaar.

Ten opzichte van verre sterren draait de aarde gemiddeld in 23 uur, 56 minuten, 4 seconden en 90,5 milliseconden om zijn as. Dit wordt de siderische dag genoemd. Dit is de echte rotatie van de aarde, waarmee sterrenkundigen rekenen. De meeste mensen meten tijd echter in zonnedagen van 24 uur.

Beide dagen waren op 5 augustus iets korter. Hoe dat komt? Onder andere wind, waterstroming in de oceaan, magmastroming in het binnenste van de aarde en de zwaartekracht van de maan veroorzaken schommelingen in de tijd.

Wanneer al deze schommelingen over een jaar worden opgeteld, blijkt dat de aarde soms wat achterblijft bij de 24 uur. In 1973 liep de aarde 1106 milliseconden, oftewel ruim een seconde achter in haar rotatie. Daarvoor voegden de tijdrekenaars een correctieseconde toe aan de tijd. Van 1973 tot 2020 zijn al 27 schrikkelseconden toegevoegd, omdat de aarde gemiddeld trager ging roteren.

Een dag die 1,33 milliseconden korter is, veroorzaakt een afwijking van 62 centimeter op het navigatiesysteem

Is het nu zo belangrijk om de tijd zo absurd nauwkeurig bij te houden? Jawel, want gps-satellieten hebben de exacte tijd nodig om bijvoorbeeld navigatiesystemen de juiste plaats op aarde te laten bepalen. Als de aarde op een dag sneller of langzamer draait, zal het navigatiesystemen ‘fouten’ gaan maken. De 1,33 milliseconden op 5 augustus zouden een afwijking van 62 centimeter hebben veroorzaakt; de opgetelde schommelingen in 1973 ongeveer een halve kilometer.

Met ultraprecieze berekeningen kunnen astronomen momenteel de lengte van de dag voorspellen, en correcties uitvoeren aan de klok van gps-systemen. Zo weten ze ook dat sinds 2020 de magmastroming in de aarde een snellere draaiing van de aarde veroorzaakt. In de toekomst zullen er dus seconden afgetrokken moeten worden.