Het lijkt een onwaarschijnlijk verhaal. De 150 zwartbonte koeien van Albert en Agnes Lensing – van de Ven in Gasselternijveen mogen de wei niet in. Reden: een dreigend boekhoudkundig tekort aan mest. Dat geldt in Nederland als een economisch delict, wat een forse boete op kan leveren.

Boerderijeducatie is een nevenactiviteit van de familie Lensing. Boerin Agnes, zoals ze zichzelf op haar website voorstelt, leidt groepen bezoekers rond en vertelt over het leven op een moderne boerderij.

De meest gestelde vraag in de laatste weken is: Waarom lopen jullie koeien niet buiten? Ze snapt dat mensen dit willen weten. „Ik zie zelf de koeien ook graag in de wei, maar er zit een verhaal achter”, schrijft ze op Facebook.

Rekenmeesters

Daar doet ze een boekje open over de mestwetgeving. Een boer moet aan de overheid allerlei gegevens melden. Denk aan het aantal koeien dat hij houdt, de voorraad mest aan het begin van het jaar en de oppervlaktes grasland en mais die hij in gebruik heeft. De rekenmeesters van ‘Den Haag’ laten daar een formule op los. De uitkomst geeft aan hoeveel mest de boer op zijn eigen land mag brengen. De rest moet hij (met bijbetaling) afvoeren, bijvoorbeeld naar akkerbouwers in de buurt.

Wat is het probleem van de Lensings? Na de eerste bemesting van het weiland bleek de mestkelder leeg te raken. Ze hadden ook al mest van het bedrijf afgevoerd, maar zaten nog lang niet aan de verplichte hoeveelheid voor dit jaar.

Boerin Agnes over de ‘oplossing’ die ze bedachten: „De koeien op stal houden, alle mest die ze produceren opvangen en hopen dat dat genoeg is om straks af te voeren en de rekensom rond te maken.”

Bijkomend probleem is dat het eigen grasland en de mais deze zomer te weinig mest krijgen. Om in de behoefte aan voedingsstoffen te voorzien, moeten de Lensings kunstmest kopen en op hun land strooien.

Verbijstering

Het verhaal van boerin Agnes ging afgelopen week viral op Facebook. Binnen vijf dagen kreeg het al 1,4 miljoen views. Meer dan 10.000 mensen plaatsten een emoji of een opmerking. Velen getuigen van verbijstering.

„Dit verhaal laat perfect zien hoe de overheid is doorgeschoten in haar controledrang. We hebben in Nederland de natuur vervangen door statistiek”, schrijft ene Edwin Koster.

Gea Dillerop vindt het „vreselijk” dat de koeien binnen moeten blijven. Adrie Aalbers schrijft: „Er moet eerst gebrek aan eten komen door oorlog of natuurrampen, dan worden de boeren misschien weer gewaardeerd. Heel veel sterkte gewenst!”

Boerin Agnes legt desgevraagd uit dat het schrappen van de veelbesproken derogatie het probleem heeft veroorzaakt. Dit was een ontheffing waardoor veehouders meer mest op hun grasland mochten uitrijden dan de Europese basisnorm. Die mest heeft het gras op de vruchtbare Nederlandse gronden hard nodig om goed te kunnen groeien.

Lees ook

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) houdt hoop op nieuwe derogatie

De derogatie is de achterliggende jaren in stapjes afgebouwd. Brussel wilde geen verlenging toestaan, omdat in sommige delen van Nederland de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater te wensen overlaat. Dat juist in gebieden waar veehouders gebruik maakten van de derogatie het water vaak wél oké is, deed niet ter zake.

Uitputten

„Doordat de regels nu zo streng zijn, kunnen we bijna geen mestvoorraad opbouwen. De eerste snede gras (vóór de eerste keer maaien, TR) hebben we nog kunnen bemesten, maar daarna moest de rem erop”, zegt de boerin.

„In een moderne stal zijn de koeien misschien wel beter af dan buiten”

Agnes Lensing, boerin

Volgens haar is er op termijn kans dat het land te weinig wintervoer oplevert. „De grond heeft een bepaalde buffer, maar als we jaar op jaar te weinig bemesten, zijn we de grond aan het uitputten.”

Haar bezoekers begrijpen er niets van. En de koeien? Die hebben het in de stal niet zo slecht, verzekert boerin Agnes. „In een moderne stal zijn ze misschien wel beter af dan buiten. Vandaag zijn er hoosbuien, straks is het weer te heet. Daar kunnen koeien slecht tegen.”