Kerk & religieVerslag

Synode Gereformeerde Gemeenten in Nederland „beducht voor het binnenhalen van de wereld en regeldruk binnen de kerk”

Deputaatschappen moeten erop toezien dat personen in het kerkelijk leven in alles handelen zoals van een goed bestuurder in het kerkelijk leven verwacht mag worden.

Kerkgebouw met lichtrode bakstenen en antracieten dakpannen.
Het kerkgebouw van de gereformeerde gemeente in Nederland te Barneveld. beeld Niek Stam

Dat zeiden de deputaten algemene kerkelijke zaken woensdag tijdens de eerste synodezitting van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) in Barneveld dit jaar.

Het deputaatschap bezon zich naar aanleiding van het artikel in het Reformatorisch Dagblad van november 2024: ”Leren van wat misging”. De deputaten stelden de notitie ”Goed Bestuur” op. Zij vroegen zich af of er voor „min of meer seculiere begrippen” als transparantie, integriteit en efficiëntie soortgelijke Bijbelse uitdrukkingen gebruikt kunnen worden.

De deputaten wijzen daarbij op „het gevaar dat meerdere van de geformuleerde kernprincipes in strijd kunnen zijn met hetgeen geldt binnen ons kerkelijk leven en de Dordtse Kerkorde”. Ook is het deputaatschap „beducht voor het „binnenhalen” van de wereld en regeldruk binnen de kerk en wijst het op situaties waarin openheid en transparantie niet mogelijk zijn, zoals de werkzaamheden van het curatorium en vertrouwelijke advisering door deputaatschappen.”

Volgens de deputaten „wordt er enerzijds een breed gedragen belang gehecht aan goed bestuur en anderzijds bestaat er grote terughoudendheid ten aanzien van het gebruik van seculiere principes en managementtaal binnen het kerkelijk leven. Naast terughoudendheid is er ook het besef dat mogelijke risico’s van belangenverstrengeling of uitwassen niet mogen worden genegeerd, maar eerst zorgvuldig en concreet in kaart moeten worden gebracht.” Verdere, inhoudelijke en kerkrechtelijke doordenking is volgens de deputaten noodzakelijk.

Theologische School

H. van Asselt rondde zijn opleiding tot predikant met goed gevolg af en is vanaf de dag van de synode beroepbaar. Hij schreef zijn afstudeerscriptie over het onderscheid in de wijze waarop ds. G.H. Kersten en de Schotse predikant Andrew Gray (1633-1656) Christus aanbieden. Tijdens de laatste curatoriumvergadering werd besloten om scripties van de studenten niet te delen met kerkenraden.

De Theologische School stelt in haar verslag de vraag „wat de Heere te zeggen heeft als er het vierde jaar op rij geen student is aangenomen”. Een van de afgevaardigden reageerde met de vraag of de predikanten zelf nagedacht hebben over de oorzaak ervan.

De predikant die het verslag voorlas antwoordde dat de vraag tijdens de curatoriumvergadering niet zozeer aan de orde is geweest. „Voor ieder van ons is het een zaak die ons op de knieën moet brengen. Het is goed om als ambtsdragers deze nood een vaste plaats in het gebed te geven. Maar een concreet antwoord kan ik persoonlijk op deze vraag niet geven.” Volgens de voorzitter is het „een zaak die teer ligt, maar is deze synode niet de plaats om het hart te luchten. We moeten met deze vraag in ieder geval dicht bij onszelf blijven.”

De synode ging akkoord met het instellen van een onafhankelijke toetsingscommissie bij seksueel misbruik

Attestaties

De synode nam nog geen besluit over het erkennen van attestaties (getuigenissen over leer en leven bij overgang van lidmaatschap) van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN). Hiervoor is eerst nog een „nadere doordenking” nodig. Het deputaatschap contact met kerken zal zich de komende tijd buigen over deze kwestie.

Verder ging de synode akkoord met het instellen van een onafhankelijke toetsingscommissie waarop slachtoffers van seksueel misbruik, aangeklaagden en kerkenraden een beroep kunnen doen. De toetsingscommissie zal bestaan uit vier of vijf personen, waarvan de onafhankelijke voorzitter niet behoort tot een van de participerende kerkverbanden. Adviezen van de klachten- en toetsingscommissie moeten volgens de synode „zwaar wegen” en kerkenraden mogen haar advies „alleen goed geargumenteerd afwijzen”.

Overeenstemming

De synode besloot officieel akkoord te gaan met de handelwijze van de deputaten contact met kerken (DCK) bij het tot stand komen van het ”Document van overeenstemming” dat de Gereformeerde Gemeenten (GG) en de GGiN gezamenlijk hebben opgesteld.

Er was eerder in het Reformatorisch Dagblad al bericht over de overeenstemming tussen de GG en de GGiN over het algemeen, onvoorwaardelijk en welmenend aanbod van genade. De onlangs bereikte overeenstemming over de begrippen ”algemeen, welmenend en onvoorwaardelijk” over het aanbod van genade wordt volgens een van de afgevaardigden binnen de GG „breed gedragen”, ook al zijn „liggingsverschillen daar geen geheim”. Het gaat daarbij om de uitwerking van de genoemde begrippen in de praktijk van prediking en pastoraat.

Enkele afgevaardigden merkten bij gemeenteleden een „worsteling” rondom het ”Document van overeenstemming”

Enkele afgevaardigden merkten bij gemeenteleden een „worsteling”. „Ik krijg van verschillende mensen de vraag of alle strijd over het aanbod van genade voor niets is geweest”, aldus een van hen. Om dit soort vragen te beantwoorden, zal er in De Wachter Sions een „eenvoudige toelichting” verschijnen aan de hand van enkele artikelen.

Koers

Het deputaatschap algemene kerkelijke zaken „maakt zich zorgen over de koers van het Reformatorisch Dagblad”. Er zijn „open gesprekken” gevoerd met de hoofdredactie, waarin „kritische kanttekeningen geplaatst zijn bij de wijze waarop het RD schrijft over onder andere Bijbelvertalingen”. Daarbij verschijnen er „onbevredigende” artikelen, „waarin de noodzaak van de doorleving van de drie stukken ellende, verlossing en dankbaarheid niet doorklinkt”.

Poort

De synode van de GGiN vergaderde woensdag in kerkgebouw De Hoeksteen in Barneveld. Preses was ds. G.M. van Putten, predikant van de ggiN te Opheusden. De predikanten van de GGiN vervullen deze taak bij toerbeurt. De afgevaardigden kozen tot moderamenleden: ds. D.E. van de Kieft (Krimpen aan den IJssel), ds. A. van Voorden (Leerdam), ouderling J.D.A. Dorresteijn (De Beek-Uddel) en ouderling L. van der Tang (Rhenen). Ouderling W. Verboom (Vriezenveen) was eerste scriba, ouderling A. Fokker (Hendrik-Ido-Ambacht) tweede scriba.

Ds. Krijgsman (De Beek-Uddel) opende de vergadering met een meditatie over Openbaring 4. „Voor Johannes werd zijn verblijf op het eiland Patmos een poort van de hemel. Hij zag namelijk een geopende deur, een onuitsprekelijk wonder voor hem. Weet u iets van een gesloten hemelpoort vanwege uw erf- en dadelijke zonden, die geopend wordt? Van nature rust het heilige ongenoegen van de Almachtige op ons. Die poort is alleen geopend doordat de gezegende Middelaar Jezus Christus naar Zijn Vader is opgevaren, met Zijn dierbaar bloed en met Zijn Kerk.”

De synode komt in een tweede zitting samen op 9 september.

Voor synodeverslaggeving bij de Gereformeerde Gemeenten in Nederland geldt de voorwaarde dat het moderamen (synodebestuur) de tekst van het artikel kan redigeren.