PolitiekNieuws

Debat over conversietherapie: „durven mentor en dominee straks nog vrijuit te spreken?”

Krijgen leraren en hulpverleners straks een boete als zij spreken over genderidentiteit of homoseksualiteit? Volgens enkele senatoren is de initiatiefwet die conversietherapie moet verbieden nog steeds onduidelijk. Toch lijkt zich in de Eerste Kamer een meerderheid af te tekenen voor het conversieverbod.

Twee vrouwen en een man in pak zitten achter een tafel. Voor hen staat een man in pak achter een microfoon.
V.l.n.r.: Initiatiefnemers Wieke Paulusma (D66), Bente Becker (VVD), minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) en senator Peter Schalk (SGP) tijdens de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel over de strafbaarstelling van conversiehandelingen. beeld ANP, Jeroen Jumelet

Een van de slachtoffers van conversietherapie zit op de publieke tribune van de Eerste Kamer. Het is Jacques Zonne. Af en toe schudt hij zijn hoofd, of kucht hij nadrukkelijk als hij het niet met een senator eens is. „Jacques Zonne vierde vakantie op een van de boerderijen van Youth for Christ”, zo vertelt D66-senator Boris Dittrich in zijn bijdrage aan het debat over het verbod op conversietherapie.

„Een kampleider wilde Zonne spreken en ontfutselen wat diens geaardheid was.” Nadat Zonne toegaf dat hij homo was, kreeg hij te maken met duiveluitdrijving; ook werd hij daarna zes maanden lang niet met rust gelaten, zegt Dittrich. Deze praktijken moeten volgens hem stoppen. „Er moet een streep worden getrokken.”

De initiatiefwet van VVD, D66, GroenLinks-PvdA, SP en Partij voor de Dieren, die dinsdag in de Eerste Kamer voorligt, verbiedt handelingen die erop gericht zijn de seksuele gerichtheid of genderidentiteit van iemand te veranderen of te onderdrukken. Deze handelingen moeten volgens de strafbepaling stelselmatig of op indringende wijze plaatsvinden. Pastorale gesprekken over homoseksualiteit vallen hier volgens de initiatiefnemers in principe niet onder.

Genesis

SGP-senator Peter Schalk begint zijn bijdrage met een ander verhaal: het verhaal van Genesis. „Er is heel wat mis gegaan in de goede schepping. De gebrokenheid door de zonde werkt door in de gevoelens van mensen die goed geschapen waren.” Schalk wijst erop dat het wetsvoorstel een bepaalde levensvisie voorstaat: „Een waarin individuele gevoelens niet onderdrukt mogen worden.”

Schalk is bezorgd dat jongeren door deze wet in de kou worden gezet omdat leraren, mentoren en dominees geen „hulp meer durven te bieden, omdat ze bang zijn hiervoor te worden vervolgd”. Woorden als „indringend”, „stelselmatig” en „onderdrukken” zijn volgens hem niet specifiek genoeg.

„Het wetsvoorstel verbiedt niet dat er binnen een religieuze gemeenschap wordt gezegd dat homoseksualiteit zondig is”

Bente Becker, Tweede Kamerlid namens de VVD

Peter Nicolai, senator namens de Partij voor de Dieren, vroeg zich af wat het betekent dat de handeling moet worden verricht vanuit een bepaalde organisatie of een bepaald ambt. „Kan het zo zijn dat als ouders van een kind en de buren samenspannen om het kind te beïnvloeden, zij onder deze strafbepaling vallen?”

In de beantwoording van deze vraag zegt D66-Tweede Kamerlid Wieke Paulusma, mede-indiener van het wetsvoorstel, dat de wet ziet op mensen die optreden namens een kerkgemeenschap, stichting of vereniging. „Als de buren bijvoorbeeld optreden namens een kerkgemeenschap kan dat onder deze bepaling vallen, zeker als zij dat stelselmatig en indringend doen.”

Zondig

Paulusma en VVD-Tweede Kamerlid Bente Becker blijven tijdens de beantwoording van de vragen benadrukken dat het alleen gaat om handelingen met het oogmerk om genderidentiteit of seksuele gerichtheid te veranderen of te onderdrukken. „Het wetsvoorstel verbiedt bijvoorbeeld niet dat er binnen een religieuze gemeenschap wordt gezegd dat homoseksualiteit zondig is. Daarbij moedigen we juist aan om hier binnen religieuze gemeenschappen open over te spreken.”

Becker benadrukt ook dat scholen de vrijheid houden om vanuit „hun levensbeschouwing over seksuele geaardheid les te geven”.

Uit de verdediging door de initiatiefnemers blijkt ook dat godsdienstvrijheid met het verbod op conversietherapie scherper wordt begrensd. Kerkelijke organisaties krijgen hierdoor te maken met de vraag wat ze wel of niet mogen zeggen tijdens gesprekken met jongeren over genderidentiteit en homoseksualiteit.

Meerderheid

Binnen enkele weken stemt de Eerste Kamer over het wetsvoorstel. De wet zal het waarschijnlijk halen met de steun van de fracties van GroenLinks-PvdA (14), VVD (9), D66 (7), SP (3), Partij voor de Dieren (2), Volt (2), de fractie-Van de Sanden en de fractie-Van Gasteren. Ook het CDA neigt ernaar voor te stemmen, zo liet CDA-senator Hugo Doornhof desgevraagd weten.