Vooral Albert Heijn en Jumbo werken veel met bulkaanbiedingen, ook wel stapelkortingen genoemd. Daarbij gaat het om meer dan 70 procent van hun aanbiedingen. De concurrenten zijn terughoudender en Lidl doet er bij de verkoop van voeding sinds dit jaar helemaal niet meer aan.

Terecht, vindt Ria ten Brinke uit Gouda. „Soms vind ik die aanbiedingen mooi, maar je neemt snel te veel mee. Daarom maak ik er geen gebruik meer van, tenzij ik echt iets nodig heb. Je wordt voor de gek gehouden.”

Wiek den Otter uit Staphorst sluit zich daarbij aan. „Ik ben het roerend eens met de Consumentenbond.” Hij doet alleen boodschappen voor zichzelf. „Dus ik kan over het algemeen geen gebruikmaken van zulke acties. Of ik moet meer kopen dan ik nodig heb. Als ik daarvan afzie, betaal ik onnodig te veel.”

Tientallen procenten

Dat is precies het grootste bezwaar van de Consumentenbond tegen bulkaanbiedingen. Woordvoerster Babs van der Staak: „Waarom zouden supermarkten per week honderden producten gratis weggeven? Het antwoord op die vraag is: dat doen die bedrijven niet. De kosten van de acties verdienen ze grotendeels terug doordat ze hogere standaardprijzen berekenen.”

Dat blijkt volgens Van der Staak duidelijk uit vergelijkingen met Duitse en Franse supermarkten. „Daar zijn veel minder aanbiedingen. Bovendien zijn die niet zo absurd als twee plus twee of soms zelfs twee plus vijf gratis. Maar de gewone prijzen van veel A-merken liggen in die landen vaak tientallen procenten lager dan bij ons.” Een sigaar uit eigen doos dus.

De recent verschenen Consumentengids besteedt uitgebreid aandacht aan de stapelkortingen. Het gevolg van die aanbiedingen is volgens de bond dat consumenten het gevoel krijgen dat ze slim inkopen door groot in te slaan. Maar als mensen meer kopen dan ze nodig hebben, kan dat leiden tot overconsumptie en verspilling.

De bond ziet nog een probleem. Het vergelijken van prijzen wordt lastiger. Supermarktklanten weten de echte waarde van een product niet meer als de prijs voortdurend schommelt vanwege de acties.

Lees ook

Klant supermarkt betaalt nog steeds te veel

De 87-jarige Rinus Verweij uit Ermelo begrijpt de kritiek op de bulkaanbiedingen, maar plaatst een kanttekening. „Ik kom uit een ondernemersgezin. Mijn vader had een winkel, en ik heb geleerd dat koopgewoonten heel moeilijk te sturen zijn.”

Net als de Consumentenbond vindt hij dat consumenten op het verkeerde been worden gezet. „Uiteindelijk is er niets gratis. Neem de grootgrutter die zo op de kleintjes let. Die bedoelt daarmee wel zijn eigen kleintjes. Maar de mens wil bedrogen worden.”

Hij geeft een voorbeeld van heel wat jaren terug. „We maakten reclame voor bruine bonen in blik. Er stond een grote stapel op de toonbank, met een duidelijke vermelding: van 98 cent, nu voor 79 cent per blik. We verkochten maar weinig. Twee weken later hadden we weer zo’n stapel staan, maar nu met: twee blikken voor 1,58 gulden. Toen verkochten we zo goed dat we de bonen niet konden aanslepen.”

Albert Heijn

De Consumentenbond richt haar pijlen momenteel vooral op Albert Heijn. De bond vraagt het bedrijf om het aantal bulkaanbiedingen af te bouwen, beginnend met de ongezonde producten.

Uit onderzoek blijkt dat de keten wekelijks gemiddeld meer dan duizend aanbiedingen heeft. Die kunnen volgens Sandra Molenaar, directeur van de bond, leiden tot overconsumptie en hogere uitgaven. Molenaar: „Als grootste supermarkt van Nederland moet het bedrijf haar maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen.”

Niet alle bezoekers van supermarkten delen haar mening. Corien de Jong uit Moordrecht is kritisch over de oproep. „Of ik nu blij ben met bulkaanbiedingen of niet, is voor mij niet het belangrijkste. Ik vind dit nogal bemoeizuchtig. Over dit soort dingen kan ik echt wel zelf nadenken en beslissen.”

„Voor grotere gezinnen is het vaak een hele klus om iedere week eten en drinken in huis te halen”

Gerdien Lassche van GezinsPlatform.NL

Ook Gerdien Lassche van GezinsPlatform.NL ziet voordelen als het gaat om bulkaanbiedingen. Haar organisatie heeft oog voor de belangen van middelgrote en grote gezinnen. „Voor hen is het vaak een hele klus om iedere week eten en drinken in huis te halen. De prijzen in de supermarkt zijn de laatste tijd behoorlijk gestegen. Veel ouders kijken daarom goed naar welke winkel ze het beste kunnen gaan en letten daarbij op de aanbiedingen.”

Ze kent mensen die regelmatig „een rondje supermarkt” doen en bij verschillende winkels zo voordelig mogelijk boodschappen inslaan. „Zeker voor grotere gezinnen kan het heel fijn zijn om dan meer van een bepaald product te kopen, en daardoor gratis artikelen te krijgen. Het klinkt daarom wat betuttelend dat de Consumentenbond wil dat de AH hiermee stopt. Laat de supermarkten zelf hun prijzen en concurrentie in de gaten houden.”

Ze vindt het daarbij wel zinvol om alert te zijn op marketingtrucs. „Wees prijsbewust. Wanneer alleen de dure A-merken in de aanbieding zijn, of ongezonde extraatjes, ben je uiteindelijk misschien toch duurder uit.”

Mensen die op zoek zijn naar korting kunnen tegenwoordig ook gebruikmaken van apps zoals Cheapp. Daarmee is het relatief eenvoudig om supermarktaanbiedingen te vergelijken. Consumenten zouden op die manier tientallen euro’s per maand kunnen besparen.