Trump verdeelt de wereld in twee categorieën: vriend of vijand. De linkse Gustavo Petro, wiens mandaat als president dit jaar afloopt, valt in de laatste categorie. Dat kwam hem zondag op een directe aanvalsdreiging te staan: de Amerikaanse president verklaarde ongevraagd aan verslaggevers aan boord van de Air Force One dat „Colombia wordt gerund door een man die graag cocaïne maakt en die aan de Verenigde Staten verkoopt”.

Petro is een van Trumps felste critici in Latijns-Amerika. In het afgelopen jaar veroordeelde hij het Amerikaanse anti-immigratiebeleid en blokkeerde de landing van deportatievliegtuigen in Colombia. Hij betoogde tegen de oorlog in Gaza in New York –waarop Trump zijn Amerikaanse visum introk– en sinds Trump in september de aanval opende op vermeende drugsboten in de Caraïben en de Stille Oceaan, beschuldigde Petro de VS van het begaan van buitengerechtelijke executies.

Dat laatste bleef niet bij retoriek: Petro nam persoonlijk de verdediging op zich van de familie van een vermiste Colombiaanse visser die zou zijn omgekomen bij een Amerikaanse aanval op een bootje in de Caraïbische zee bij Colombia. Begin december diende Petro’s Amerikaanse advocaat namens de familie een aanklacht in tegen Trump bij de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens. Het is de eerste officiële aanklacht tegen Trump sinds zijn regime de aanvallen op vermeende drugsboten medio september begon. De aanvallen bleken de opmars naar het afzetten van de Venezolaanse president Nicolás Maduro, die in de nacht van vrijdag op zaterdag werd gevangengenomen door de Amerikaanse elite-eenheid Delta Force.

Petro was vrijdagnacht een van de eersten om de Amerikaanse bombardementen te rapporteren op X –nog voordat Trump die zelf bevestigde– en die te veroordelen als een schending van het internationale recht.

Guerillagroep

In de ogen van Trump is Petro een lastpak. Dat kwam de Colombiaanse president in de afgelopen maanden al op uiteenlopende sancties en dreigementen te staan. In oktober, volgend op Petro’s kritiek op de militaire operatie in de Caraïben, betichtte Trump de Colombiaanse president van „banden met drugshandel” –zonder bewijzen aan te leveren– en legde hij Petro en zijn familieleden economische sancties op. Ook dreigde hij dat Petro maar „beter op kon passen”, en schorste de betaling van Amerikaans hulpgeld aan Colombia.

Petro toont zich weinig onder de indruk van Trumps intimidatie. „Ik heb niets te verbergen”, meldt hij in een van zijn epistels op X. Ook schrijft hij indien nodig „opnieuw de wapens die ik in 1989 heb afgezworen op te pakken voor het vaderland”, verwijzend naar zijn verleden als strijder voor de voormalige guerrillagroep M19.

De grootste dreiging voor Colombia komt op dit moment van guerrillabewegingen die de grensregio’s controleren

Ondertussen wachten de Colombianen, en de circa 2,8 miljoen Venezolaanse migranten in het land dat een 2200 kilometer lange grens deelt met Venezuela, in spanning af op wat er komen gaat. Een legermacht van 30.000 Colombiaanse militairen staat inmiddels paraat langs de grens, waar ook vijf tijdelijke commando’s zijn opgericht. De grootste dreiging komt op moment van schrijven niet van Trump, maar van de Colombiaanse guerrillabewegingen ELN en dissidenties van de FARC die in feite de grensregio’s controleren. Beide groepen lieten op zondag weten zich „te zullen verzetten tegen de imperiale plannen van de VS”.

Op enkele extreemrechtse politici na sprak de Colombiaanse politiek zich eensgezind uit tegen Trumps dreigement om Colombia aan te vallen. „Petro is een ramp, maar geen dictator en bij de volgende verkiezingen zullen we hem op democratische wijze van zijn mandaat ontheffen”, aldus Aníbal Gaviria, een van de rechtse prekandidaten voor de komende presidentsverkiezingen in mei dit jaar, op X: „Colombia is geen Venezuela, Cuba of Nicaragua.” Of die retoriek Trump iets uitmaakt, zal de tijd uitwijzen.