Ruttes dringende waarschuwing voor oorlog is terecht
December is de maand van kerstzangdiensten, Christmas carols en evensongs. Ze worden vrijwel allemaal afgesloten met de engelenzang: Ere zij God in de hoogste hemelen en vrede op aarde_._ Kerst staat bekend als het feest van de vrede.
Tegen dat kerstlicht steekt de rede die NAVO-secretaris Rutte donderdag in Berlijn hield, schril af. Hij waarschuwt voor een donkere toekomst. Rusland wil na Oekraïne de rest van Europa onder zijn invloed krijgen en Poetin is bereid daarvoor een Derde Wereldoorlog te ontketenen. Daarom, zegt Rutte, moeten we ons voorbereiden op een oorlog die vergelijkbaar is met wat onze ouders en grootouders hebben meegemaakt. „Doe het snel en breng daarvoor grote offers. Anders is de tragedie onvermijdelijk.”
Nooit eerder schetste Rutte, de rasoptimist, zo’n somber beeld. „Ik weet dat dit een harde boodschap is, nu we de feestdagen naderen, waarin onze gedachten uitgaan naar hoop, licht en vrede.” Maar heel nadrukkelijk zei hij dat de tijd van mooie, sussende woorden echt voorbij is. „Ik ben hier vandaag om te vertellen wat we moeten doen om een oorlog te voorkomen voordat die begint.”
De grote zorg van Rutte is dat er in Europa nog steeds onvoldoende urgentiebesef is. Veel mensen denken nog altijd dat het zo’n vaart niet zal lopen. Rutte laat er echter geen misverstand over bestaan: Poetin is uit op een conflict waarbij mensenlevens niet tellen.
Zorgwekkend dat politici terughoudend zijn om uitgaven voor veiligheid op te schroeven
De boodschap van Rutte is inderdaad hard en somber. Maar te vrezen valt dat hij gelijk heeft. Het is zorgwekkend dat in Europa veel politici traag en terughoudend zijn in de besluitvorming rond het opschroeven van de uitgaven voor de eigen (militaire) veiligheid. In vrijwel geen enkele hoofdstad is dat prioriteit nummer een.
Deels komt dat door de nog altijd heersende gedachte dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen en dat Poetin wel stevig gromt, maar uiteindelijk niet zal bijten. Dat hebben veel Oekraïners in het verleden ook gedacht. Inmiddels is duidelijk dat de Russische leider doet wat hij zegt.
Daarnaast denkt een aanzienlijke groep Europeanen dat, als het erop aankomt, de Amerikanen de Russen wel tijdig zullen remmen in hun expansiedrift. Steeds duidelijker wordt echter dat dit een illusie is. President Trump heeft deze week duidelijk gemaakt geen zin te hebben in het verdedigen van „de slappelingen in Europa die hun beschaving verkwanselen”. En in het Congres is inmiddels een (weliswaar kansloze) wet ingediend door een Republikein om uit de NAVO te treden. De steun van de VS is ongewis.
Maar misschien wel het meest zorgwekkend is dat Europeanen niet bereid zijn om een stukje van hun welvaart in te leveren om echt ernst te maken met de defensie. Juist daarom heeft Rutte deze sombere toespraak gehouden. En terecht. Een gewaarschuwd mens telt voor twee.
