Cambodjaanse regering bevestigt dood

„Ex-dictator Pol Pot
in jungle overleden”

PHNOM-PENH/WASHINGTON – Pol Pot, de vroegere dictator van Cambodja en leider van de Rode Khmer, is gisteravond in de jungle aan de grens tussen Cambodja en Thailand overleden na een hartaanval. De Cambodjaanse regering heeft het overlijden van de vroegere “Broeder Nummer 1” bevestigd.

Non Nou, een Rode Khmer die Pol Pot bewaakte sinds deze vorig jaar in een bloedige interne strijd de macht over de guerrillabeweging was kwijtgeraakt, meldde telefonisch zijn dood. „Om middernacht kwam zijn (Pol Pots) vrouw naar ons toe. Ze had gemerkt dat haar man dood was toen zij het muskietennet voor hem vastmaakte”, zei Nuon Nou. „Hij stierf in een hut die voor hem gebouwd was nadat hij zijn macht was kwijtgeraakt”.

Het nieuws over de dood van „een van de verschrikkelijkste monsters die de mensheid heeft voortgebracht”, zoals de Cambodjaanse koning Sihanouk hem onlangs typeerde, is met scepsis en somberheid ontvangen. Zowel binnen als buiten Cambodja verluidt dat er pas zekerheid is als het stoffelijk overschot wordt getoond. Pol Pots dood is in het verleden al meer keren bekendgemaakt, maar tot nu toe bleken die berichten onjuist. De laatste keer dat hij zou zijn overleden werd dat zelfs nog bevestigd door copremier Hun Sen.

Cremeren
Maar dit keer lijkt het echt. De Amerikaanse journalist Nate Thayer, die Pol Pot (69) vorig jaar interviewde, denkt dat de bronnen die Pots dood melden betrouwbaar zijn. De dood van de voormalige dictator werd vanmorgen als eerste gemeld door bronnen binnen de Khmer en door Thaise militairen. Pol Pot stond na zijn veroordeling tot levenslang door zijn vroegere ondergeschikten, vorig jaar juli, onder huisarrest in een dorpje ten noorden van het vroegere Khmer-bolwerk Anlong Veng.

De Cambodjaanse minister van defensie Tea Banh bevestigde vanmorgen de berichten. „Voorzover wij weten is hij dood. Volgens de informatie van onze geheime dienst overleed Pol Pot afgelopen nacht”, zei hij. „Maar ik zal er pas echt zeker van zijn als ik zijn lijk heb gezien”, voegde hij eraan toe.

Het Japanse persbureau Kyodo meldt dat foto's van het lijk morgen beschikbaar komen. Thaise militiaren melden dat de Khmers het lijk vanavond al willen cremeren in het dorpje Sra Chuk, op drie kilometer van de grens met Thailand. De weduwe van Pol Pot en zijn minderjarige dochter zullen bij de crematie aanwezig zijn.

De regering in Phnom Penh had het lichaam eerder op de dag opgeëist, om bewijs te hebben voor de dood van de ex-dictator. Waarnemers menen dat het lijk aan de bevolking moet worden getoond. Verbranding in het bos zou elk spoor van de tiran uitwissen, net als de precieze omstandigheden van zijn dood.

Reacties
De internationale reacties op de gemelde dood van Pol Pot worden beheerst door ongeloof, een tegenstrijdige treurigheid, en soms zelfs regelrechte woede. Velen vinden het vooral jammer dat Pol Pot nu niet voor een internationaal tribunaal kan verschijnen om te worden berecht wegens massamoord.

„Er verandert niets voor de levens van mijn vrienden die nog steeds daar zijn”, verklaarde Sydney Schanberg, de Amerikaanse journalist die het boek schreef waarop de film The Killing Fields is gebaseerd. Pol Pots „nalatenschap is een zeer giftige”, aldus Schanberg, die halverwege de bloedige jaren zeventig correspondent in Cambodja was voor The New York Times.

Onder leiding van Pol Pot voerden de Rode Khmer van 1975 tot 1979 een schrikbewind over het Zuidoost-Aziatische land. Na hun machtsgreep werd binnen luttele dagen het leeuwendeel van de bevolking van de hoofdstad naar het platteland gedeporteerd om op de akkers te werken. Onder Pol Pot als “Broeder Nummer 1” zijn volgens sommige historici mogelijk drie miljoen Cambodjanen vermoord bij massa-executies of om het leven gekomen door honger en uitputting door dwangarbeid.