Binnenland 20 januari 2000

Zie ook: Syndroom van „de leugenbaron” komt zelden voor

Beslissing rechtbank houdt Angelique van E. achter de tralies

Verdachte babymoord hoogzwanger

Door R. Pasterkamp
LEEUWARDEN – Angelique van E. uit het Friese Waskemeer is medio volgende week uitgerekend. De geboorte van haar baby heeft plaats in gevangenschap. Omdat Justitie de 29-jarige Angelique verdenkt van de moord op de baby van haar beste vriendin.

Advocaat H. Anker probeerde gisteren bij de rechtbank in Leeuwarden Angelique van E. voorlopig vrij te krijgen. Al was het maar voor de duur van de bevalling en even daarna. Maar ook deze twaalfde poging strandde. De rechtbank maakte het persoonlijk belang van de verdachte ondergeschikt aan het algemene belang. „Er is immers een baby om het leven gebracht”, aldus rechtbankpresident mr. O. Anjewierden.

Daarmee is Angelique waarschijnlijk de eerste vrouw in Nederland die bevalt tijdens haar voorarrest. Ze zit in het penitentiair ziekenhuis in Scheveningen, maar de bevalling heeft plaats in het Haagse Bronovo-ziekenhuis in aanwezigheid van haar man Jelle en twee gevangenbewaarders. Volgens advocaat Anker wordt het kind na de bevalling onmiddellijk bij de moeder weggenomen en mag Angelique geen borstvoeding geven. „Kennelijk weet Justitie wat goed is voor moeder en kind.”

De zogenaamde pro-formazitting van gisteren was nodig omdat de verdachte inmiddels honderd dagen in voorarrest zit. Officieel moet binnen die termijn een inhoudelijke rechtszaak volgen. Officier van justitie W. ten Kate is er zeker van dat Angelique de kleine Risanne van het leven beroofde. Hij vroeg en kreeg uitstel van de zaak omdat er meer tijd nodig is voor psychiatrisch onderzoek. De verdachte blijft in voorlopige hechtenis en wordt onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Binnen drie maanden komt de zaak opnieuw voor de rechter.

Sloot
Angelique van E. is de enige verdachte in de moordzaak van Risanne Tingen. De twaalf maanden oude baby werd op de avond van maandag 20 september vorig jaar dood in een sloot achter haar ouderlijk huis in Appelscha gevonden. Het kindje was op het moment dat haar ouders de hond uitlieten uit haar bedje gehaald en om het leven gebracht. Toen Risanne werd gevonden, droeg ze haar trappelzak nog.

De verdachte en de moeder van het slachtoffertje waren al sinds de middelbare school goede vriendinnen. Toen ze kort na het ontdekken van de verdwijning telefonisch contact met elkaar hadden zei Angelique dat ze goed moest zoeken. Waar dan, vroeg de vertwijfelde moeder. „Buiten”, aldus Angelique.

Een getuige zegt de verdachte te hebben gezien toen ze op de avond van de moord uit de steeg nabij de woning van de familie Tingen in Appelscha kwam. Bij een fotoconfrontatie wees hij haar meteen aan. Volgens de getuige droeg Angelique een rode jas. De jas is na thuiskomst uit Appelscha in de wasmachine gedaan. Op de jas trof de politie een vlek aan die vetzuur bevatte. Volgens officier Ten Kate is uit sectie van de maaginhoud van de baby vastgesteld dat het braaksel van Risanne ook vetzuur bevatte. Van E. zou bij de familie Tingen in een eerder stadium zeven- tot achtmaal hebben gevraagd naar het tijdstip van het uitlaten van de hond.

Justitie heeft te maken met „een ernstig zieke verdachte”, meent Ten Kate. Een ingeschakelde kinder- en jeugdpsychiater concludeerde dat de 29-jarige verdachte lijdt aan het zogenaamde Von Münchhausen by proxy-syndroom. Dit betekent dat een vrouw, meestal de moeder, eigen of andermans kind iets aandoet met het doel de aandacht op zichzelf te vestigen. Advocaat Anker veegde gisteren in de rechtszaal de vloer aan met deze conclusie. „Gebaseerd op drijfzand”, schetste hij. „Het rapport is opgesteld zonder dat de psychiater ook maar een minuut met mijn cliënt heeft gesproken.”

Vermoedens
Volgens Anker is de verdenking van Justitie gebaseerd op „vermoedens, conclusies en indirect bewijs.” Directe getuigen zijn er niet, sporen (bijvoorbeeld in de tuin naar de sloot) evenmin. „Wat er zich precies in Appelscha heeft afgespeeld, weten we niet.” De verdachte zelf blijft volhouden niets met de zaak van doen te hebben. Officier Ten Kate vindt dat niet vreemd. „Zo'n houding is te verklaren uit het ziektebeeld.”

In maart vorig jaar verloor Angelique van E. haar eigen baby, een jongetje. Artsen gaven wiegedood op als doodsoorzaak. Van E. zou na de dood van haar kind jaloers zijn geweest op haar vriendin uit Appelscha. Intussen zit de familie van Angelique niet stil. In advertenties en via een website spreken ze er schande van dat de hoogzwangere in gevangenschap moet bevallen. In het Paleis van Justitie in Leeuwarden lieten ze zich gisteren ook niet onbetuigd. De moeder van Angelique van E. hield in de hal bordjes omhoog met de tekst „Bevallen in de gevangenis. Hoe vertel ik het mijn kind?”

Als reactie op het veelvuldig zoeken van de publiciteit door de familie van de verdachte kwam ook de familie Tingen vorige week met een verklaring. Een goede vriend van hen schetste de moeilijke tijd die de ouders en hun twee andere kinderen sinds de dood van Risanne hebben doorgemaakt.

Officier Ten Kate bekritiseerde gisteren de actie van de familie Van E. om de opstelling van Justitie als beestachtig af te schilderen. „Zoals zo vaak gaat het niet meer om de feiten –de dood van Risanne– maar om de emotie: een vrouw die in gevangenschap moet bevallen.”