Zetelverlies SGP was mogelijk te voorkomen

Provinciale Statenverkiezingen 2019
beeld Cees van der Wal

Een gezamenlijke CU-SGP-lijst in Zuid-Holland zou zetelverlies daar waarschijnlijk hebben voorkomen. Ook de tweede SGP-Senaatszetel zou dan veilig zijn gesteld.

Dat blijkt uit berekeningen van het Reformatorisch Dagblad. In Zuid-Holland behaalde de ChristenUnie woensdag, net als vier jaar geleden, drie zetels. De SGP daalde van drie naar twee zetels. Beide partijen, die als één fractie werken, gingen bewust met afzonderlijke, eigen kandidatenlijsten de verkiezingen in.

Berekeningen laten zien dat als ChristenUnie en SGP met één, ineengeschoven lijst hadden gewerkt, ze samen een zesde zetel –als restzetel– hadden behaald.

SGP lijkt Senaatszetel te verliezen

Zwaar

Omdat Zuid-Holland relatief zwaar meeweegt voor de zetelverdeling in de Eerste Kamer, zou één CU-SGP-lijst in Zuid-Holland zeer waarschijnlijk ook gezorgd hebben voor behoud van de twee zetels van de SGP in de Senaat.

Woensdag stemden in Zuid-Holland in totaal 136.861 kiezers op ChristenUnie of SGP. Zou dit aantal stemmen op één lijst zijn uitgebracht, dan had dit tot zes Statenzetels geleid, net zo veel als het huidige zetelaantal.

Zuid-Hollandse vertegenwoordigers van ChristenUnie en SGP brengen daar tegenin dat er mogelijk minder stemmen op ChristenUnie en/of SGP zouden zijn uitgebracht als voor een gezamenlijke lijst was gekozen. Een deel van het CU-electoraat wil liever niet geassocieerd worden met de SGP en omgekeerd. Deze kiezers zouden bij een gezamenlijke lijst mogelijk zijn thuisgebleven. Bij afzonderlijke lijsten konden beide partijen zich tijdens de campagne vrijer en scherper profileren, was enkele maanden geleden het argument dat zowel aan CU- als aan SGP-zijde werd gehanteerd. Volgens CU-lijsttrekker Jacco Schonewille wil een gedeelte van de kiezers dat de partijen afzonderlijk meedoen, maar is er een ander, groot gedeelte dat samengaan wel ziet zitten. De huidige situatie, die hij omschrijft als „samenwerken ja, samengaan nee”, noemt hij dan ook „de beste oplossing.”

inciehuis_Zuid-Holland_tijdens_beëdiging_J.K._Matze_IMG_0286CU en SGP Zuid-Holland verkiezen profilering boven risico zetelverlies

Het scenario van stemmenverlies door een gemeenschappelijke lijst is niet denkbeeldig. Toch hadden, bij de uitslag van woensdag, nog 2869 stemmen gemist kunnen worden zonder dat de zesde zetel van de lijstcombinatie in gevaar was gekomen.

Bovendien geldt dat een gemeenschappelijke lijst ook kiezers aan kan trekken die niet op een afzonderlijke CU- of SGP-lijst zouden stemmen, maar juist wel op een gecombineerde, omdat zij veel waarde hechten aan nauwe samenwerking tussen beide christelijke partijen.

Voornemen

Ten slotte valt op het argument dat bij gescheiden optrekken een betere profilering mogelijk was en dat kiezers die profilering waarderen, ook wel iets af te dingen. Veel kiezers weten immers dat ChristenUnie en SGP in de Zuid-Hollandse Staten al jaren als één fractie opereren en dat zij het voornemen hebben geuit dat ook de komende periode weer te gaan doen. Zo bezien ligt een scherpe profilering van de afzonderlijke partijen tijdens de campagne niet erg voor de hand.