Strijd voor pensioenakkoord nadert kookpunt

Stakers voor een goed pensioen eerder dit jaar op een actiedag in Amsterdam. Vakbonden eisen dat de AOW-leeftijd 66 jaar wordt. beeld ANP, Robin Utrecht

Havenarbeiders, bouwvakkers en politieagenten stonden woensdag broederlijk naast elkaar op het Malieveld. „66 jaar is oud genoeg” was de strijdkreet tijdens een gesprek tussen leden van vakbond FNV en politici over zware beroepen.

„Actie, actie, actie!”, klinkt het geschal door de tent waar het gesprek plaatsvindt. Havenarbeiders, bouwvakkers en politiemensen hebben zich woensdag verzameld op het Malieveld. Eén ding hebben ze gemeen: ze willen eerder met pensioen. Het werk vraagt fysiek gezien teveel van hun lichamen om het werk tot na hun 67e te doen.

De politiek kan dat voor ze regelen, maar heeft de pensioendatum enkele jaren geleden afhankelijk gemaakt van de levensverwachting. Alle politieke partijen zijn uitgenodigd om met de leden van FNV in gesprek te gaan. Maar ze komen lang niet allemaal. Oppositiepartijen PvdA, SP, GroenLinks en 50PLUS zijn er wel; partijen die het grotendeels eens zijn met de wensen van de aanwezigen. En dus blijft een echte discussie over pensioenen uit.

„Waar zijn de collega’s uit de coalitie?”, vraagt Lilian Marijnissen zich gefrustreerd af. „Het is echt een grof schandaal dat ze hier niet komen opdagen.”

Achterkamertje

Die discussie wordt nog geen kilometer verderop wel gevoerd: in de Tweede Kamer. Of beter, in de achterkamertjes van de Tweede Kamer. Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, praat achter de schermen met dezelfde oppositiepartijen uit de Tweede Kamer over herziening van het pensioenstelsel.

Nog voor de zomer moet er een pensioenakkoord liggen tussen vakbonden, werkgevers en politiek. Anders dreigen miljoenen Nederlanders al snel gekort te worden op hun aanvullende oudedagsvoorziening.

Al jarenlang is duidelijk dat het pensioenstelsel herzien moet worden. Door de vergrijzing van de samenleving is het nodig om de verdeling van lasten tussen generaties opnieuw te bezien.

Vorig jaar werd maandenlang onderhandeld tussen kabinet, werkgevers en vakbond. Een akkoord leek in de maak, maar in november klapte het toch. Koolmees en Rutte reageerden teleurgesteld, maar daarna bleef het ijzingwekkend stil.

Voor 1 juni van dit jaar moet het pensioenakkoord op tafel liggen, wil het kabinet kortingen op korte termijn voorkomen. En dus bereikt de discussie een kookpunt.

Een belangrijk discussiepunt is een lagere pensioenleeftijd voor mensen met zware beroepen; werknemers die in bepaalde sectoren werken zouden in dat geval eerder met pensioen mogen. Juist de groepen die vinden dat ze daar recht op hebben, verzamelen zich woensdag op het Malieveld. Deze groep begint vaak op jonge leeftijd al met werken.

Zwaar

Een eenduidige definitie van een zwaar beroep ontbreekt vooralsnog. Een deel vindt dat alleen fysieke beroepen zwaar zijn, anderen vinden banen met veel stress ook in die categorie vallen. „Wij moeten veel tillen en bukken”, meent een aanwezige die in de metaalsector werkt. „Bij ons neemt de werkdruk steeds verder toe”, geeft een vrouw uit de zorg aan.

„Wat gaat de politiek voor ons doen?”, wilden de FNV-leden weten van de aanwezige politici. PvdA-leider Asscher somt een lijstje van wensen op: de pensioenkortingen moeten van tafel, de AOW-leeftijd moet terug naar 66 jaar en er moet een uitzonderingsregel komen voor mensen met een zwaar beroep. De SP wil de pensioenleeftijd zelfs terug naar 65 jaar.

Minister Koolmees is druk in gesprek met partijen van de oppositie. Woensdag ging hij langs bij de SP, eerder zat hij al bij GroenLinks en de PvdA. Om een nog te sluiten pensioenakkoord door de Tweede en Eerste Kamer te krijgen, heeft Koolmees de oppositie nodig. Sinds de provinciale statenverkiezingen van vorige maand is het kabinet vanaf eind mei de meerderheid in de Eerste Kamer kwijt.

Strepen

Maar voordat de politiek mag besluiten over een pensioenakkoord, zal Koolmees eerst weer om tafel moeten gaan met de vakbonden en werkgevers. Wanneer dit gaat gebeuren, is nog niet duidelijk.

Lilian Marijnissen geeft de vakbondsleden een helder advies mee voor de onderhandelingen: „Blijf op je strepen staan en geef geen millimeter toe aan het kabinet.”