Raad van State: Meevallers gebruiken voor hervormingen

Thom de Graaf, vice-president Raad van State. Beeld ANP, Remko de Waal.

Het kabinet doet er verstandig aan financiële meevallers vooral te gebruiken voor economische hervormingen.

Dat schrijft de Raad van State in haar voorjaarsrapportage over het begrotingsbeleid. De Raad denkt specifiek aan hervormingen van de woning- en arbeidsmarkt en aan vernieuwing van het pensioen- en belastingstelsel.

Het begrotingsoverschot bedraagt dit jaar volgens de ramingen van het Centraal Planbureau (CPB) zo’n 9 miljard euro. Volgens de Raad zou dat geld behalve voor economische structuurversterking ook ingezet moeten worden voor het opbouwen van buffers om toekomstige economische tegenslagen te kunnen opvangen, en voor het verlagen van de collectieve lastendruk.

Die is volgens het adviesorgaan nu al „relatief hoog” en neemt dit jaar verder toe, onder meer door de hogere btw op de boodschappen en de gestegen belasting op energie. Dat kan het consumentenvertrouwen negatief beïnvloeden, aldus de rapportage.

Gezinnen

De recente stijging van de collectieve lastenontwikkeling, van 35 procent bbp in 2005 tot 39,6 procent dit jaar, komt volgens het CPB voor meer dan helft, zo’n 55 procent, voor de rekening van gezinnen.

Volgens het belangrijke adviesorgaan van de regering voldeden de Nederlandse overheidsfinanciën vorig jaar aan de Europese begrotingsregels; ook in 2019 en 2020 zal dat naar verwachting zo zijn. De economie blijft groeien, stelt de Raad vast, zij het in het wat lager tempo dan voorheen, en de overheid geeft nog steeds minder uit dan er binnenkomt.

Vergeleken met andere EU-lidstaten behoort Nederland qua collectieve lastendruk tot de middenmoot. Volgens cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat was die druk in 2017 in Frankrijk het hoogst: 46,5 procent. Nederland scoorde toen 38,8 procent. In Ierland liggen de lasten met 23 procent het laagst.