Orgaandonatie wordt de norm

Alle Nederlanders zijn in de toekomst orgaandonor, tenzij ze daar expliciet bezwaar tegen maken. Dat is het gevolg van de nieuwe donorwet die dinsdag door de Eerste Kamer werd aangenomen. Een nipte meerderheid van de senatoren stemde voor.

De senaat debatteerde de afgelopen twee weken over een actief donorregistratiesysteem. Dat houdt in dat mensen die geen keuze maken, geregistreerd komen te staan als hebbende ‘geen bezwaar’. De hoop van Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66), de initiatiefneemster van het plan, is dat dit in de toekomst tot meer orgaandonaties zal leiden. Momenteel overlijden jaarlijks zeker honderd mensen die op de donorlijst staan omdat er niet snel genoeg een orgaan voor hen wordt gevonden.

Over de rol van de nabestaanden was de afgelopen weken veel te doen. Critici van de wet menen dat die in de toekomst minder te zeggen krijgen over wat er met de organen van hun dierbare moet gebeuren. De voorstanders hoopten dit bezwaar te ondervangen met een oproep aan de minister. Die moet nu met het veld in overleg treden om tot een landelijke richtlijn over de rol van nabestaanden te komen.

Dijkstra zei na de stemming „ontzettend dankbaar te zijn” dat de wet is aangenomen. Pas toen duidelijk werd dat zes VVD-senatoren voor zouden stemmen, wist ze dat haar initiatiefwetsvoorstel het ging halen. Ze hoopt dat er nu snel wordt begonnen met „een zorgvuldige uitvoering” van de wet.

Het nieuwe systeem treedt niet direct in werking, maar in de zomer van 2020, verwacht het ministerie van Volksgezondheid. Eerst volgt een brede voorlichtingscampagne. Daarnaast moeten de computersystemen voor orgaandonatie worden aangepast om de nieuwe registratie van ‘geen bezwaar’ mogelijk te maken.