Klimaatstrategie centraal op EU-top

De regeringsleiders en staatshoofden van de EU komen donderdag en vrijdag bijeen voor een tweedaagse top in Brussel. De bijeenkomst wordt voor het eerst geleid door de Belgische oud-premier Charles Michel, die 1 december de Pool Donald Tusk als permanent EU-president is opgevolgd. Michel vertegenwoordigt ook premier Boris Johnson. Daar heeft de Britse leider zelf om gevraagd omdat hij afwezig is vanwege de verkiezingen in zijn land.

De top begint donderdag om 15.00 uur. De eerste werksessie gaat over het klimaat. De dag nadat de Europese Commissie haar ingrijpende klimaatplan onder de naam Green Deal heeft gepresenteerd wil Michel de EU-landen op een lijn krijgen om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Als dat lukt zou het een belangrijk politiek signaal naar de rest van de wereld zijn, aldus diplomaten. Polen, Hongarije en Tsjechië hebben dit voornemen nog niet omarmd. Zij willen geld zien om de omschakeling te kunnen bekostigen omdat zij op een achterstand staan ten opzichte van andere EU-landen. Dat zij zullen worden gesteund, zowel technisch als financieel, staat volgens EU-bronnen buiten kijf. Maar de getallen komen pas in het nieuwe jaar.

Tijdens het diner, waarvan het tijdstip open is gelaten, praten de leiders over de meerjarenbegroting van 2021 tot en met 2027. Op tafel liggen cijfers die het Finse tijdelijke EU-voorzitterschap op verzoek van de leiders als basis voor de onderhandelingen voorstelt. In het voorjaar worden de messen geslepen over wie hoeveel moet betalen. „Dan gaan we met zijn allen de sauna in en kijken we wie het ’t langste uithoudt”, grapt een diplomaat.

Ook de relatie van de EU met Rusland en de voortgang van vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne komen aan de orde. Naar verwachting worden de sancties tegen Rusland opnieuw verlengd. En mogelijk zal de premier van Malta, Joseph Muscat, een toelichting geven over de rechtstaat in zijn land.

Vrijdag om 10.00 uur begint een Eurotop van de negentien eurolanden, waar de voorzitters van de Eurogroep, Mario Centeno, en de ECB, Christine Lagarde, aan deelnemen. De top wordt afgesloten met een verklaring over de onderhandelingen met Londen over de handelsrelatie na de brexit. Tegen die tijd moet er een beeld over de Britse verkiezingsuitslag zijn.