Is gebedsoproep hetzelfde als klokgelui?

Maandoverzicht oktober 2016
De Essalam Moskee in Rotterdam. beeld ANP, Robin Utrecht

De SGP wil het luiden van de dagelijkse gebedsoproepen vanaf moskeeën aan banden leggen, omdat deze openlijke belijdenis van de islam niet zou passen in de Nederlandse cultuur. Vier vragen over de islamitische gebedsoproep.

Hoe vaak en waarom worden moslims opgeroepen tot gebed?

Moslims moeten vijf keer per dag bidden, vroeg in de ochtend, op het midden van de dag, ’s middags, ’s avonds en ’s nachts. Deze verplichting heet de ”salaat”. Volgens de islam moeten moslims Allah loven, in het besef van hun eigen tekortkomingen.

Is de islamitische oproep tot gebed wettelijk eigenlijk toegestaan in ons land?

Deze valt onder de vrijheid van godsdienst, zo antwoordde toenmalig minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) in 2007 op vragen van SGP-Kamerlid Van der Staaij.

Volgens hetzelfde antwoord wordt de islamitische gebeds­oproep toegestaan in artikel 10 van de Wet openbare manifestaties. Die luidt: „Klokgelui ter gelegenheid van godsdienstige en levensbeschouwelijke plechtigheden en lijkplechtigheden, alsmede oproepen tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging, zijn toegestaan.” De gemeenteraad is bevoegd het geluidsniveau te regelen en te handhaven.

Bij de parlementaire behandeling van dit wetsartikel in 1988 schreef de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken in een toelichtende brief aan de Kamer: „Juist om discussies op plaatselijk niveau over de precieze reikwijdte van artikel 6 van de Grondwet te voorkomen, is het van belang dat artikel 10 van de Wet openbare manifestaties uitdrukkelijk bepaalt dat de daar genoemde uitingen zijn toegestaan.”

SGP-leider Van der Staaij beriep zich gisteren op artikel 2 van de Wet openbare manifestaties. Die zegt dat de overheid bevoegd is om de openbare uitingen te beperken „ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden.”

Volgens hem heeft de oproep tot gebed geleid tot onenigheid in Enschede, Middelburg en Utrecht.

Is het luiden van kerkklokken hetzelfde als de islamitische gebeds­oproep?

Volgens Van der Staaij niet. „Klokgelui is een Nederlands geluid, niet alleen voor de oproep tot gebed, maar ook bij rampen en herdenkingen.” Bij de islamitische gebedsoproep wordt volgens hem het moslimgeloof beleden.

Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) schakelde in een eerste reactie echter beide publieke uitingen gelijk. „We hebben godsdienstvrijheid. Als je een bel mag luiden, mag je op hetzelfde geluidsniveau hetzelfde laten horen voor een andere godsdienst.”

Wat wordt er letterlijk gezongen vanaf een minaret tijdens de oproep tot gebed?

Vier keer ”Allah is groot” (Allahoe akbar), twee keer ”Ik getuig dat er geen god is behalve Allah”, twee keer ”Ik belijd dat Mohammed de boodschapper van Allah is”, en twee keer ”Kom tot het gebed”.

In Nederland schijnen elf moskeeën een gebedsoproep te laten klinken vanaf hun minaret.