Dr. Hans Vollaard: ChristenUnie-achterban zal akkoord wel kunnen dragen

Dr. Hans Vollaard. beeld Sebastiaan ter Burg.

De ChristenUnie-achterban kan een regeerakkoord waarin hun partij op ethisch gevoelige terreinen een veer moet laten wel aan, denkt politicoloog dr. Hans Vollaard.

Nog een paar weken en we weten –waarschijnlijk– wat er in het regeerakkoord staat. Dit staat al vast: geen enkele partij kan ál haar programmapunten verwezenlijken. Sterker nog, zelfs van haar kroonjuwelen zal elke partij er slechts enkele kunnen binnenslepen.

Dat betekent volgens dr. Hans Vollaard, als politicoloog sinds 1 september verbonden aan Universiteit Utrecht, dat ook de ChristenUnie pijn zal moeten lijden. „Zelfs op punten die voor haar principieel zijn.”

Alle kwalijke ontwikkelingen op medisch-ethisch terrein tegenhouden? „Het lijkt me niet dat je dat, als kleinste van vier partijen, kunt bewerkstelligen.”

Die verwachting roept vervolgens de vraag op of de CU-achterban een regeerakkoord kan dragen waarin de partij ook ten aanzien van wezenlijke thema’s een veer moet laten. „Vermoedelijk wel”, denkt Vollaard. „De ChristenUnie heeft tussen 2007 en 2010 al een regeerperiode overleefd. Bedenk bovendien dat er binnen de partij niet over al die thema’s geheel gelijkluidend wordt gedacht. Abortus kan volgens mij in de achterban op veel afkeuring rekenen, terwijl het denken over euthanasie en embryoselectie meer nuances kent.”

Kleine partij

Daar komen nog drie dingen bij. „In de eerste plaats is de aanhang van de ChristenUnie zich inmiddels goed bewust van het feit dat zij slechts een kleine partij zijn. Zij hebben een realistische verwachting van wat hun voorlieden in Den Haag kunnen bereiken.”

Een tweede relevante factor is dat de ChristenUnie al jaren geleden gekozen heeft voor een brede agenda. „Christelijke politiek is in de ogen van Segers en de zijnen meer dan alleen abortus en euthanasie. Het omvat bijvoorbeeld ook milieu, het vluchtelingenvraagstuk en de arbeidsmarkt.”

Ten derde, ook niet onbelangrijk: bij de ChristenUnie en haar achterban leeft steeds meer de gedachte dat christenen hun Bijbelse waarden misschien wel beter en effectiever via een andere route kunnen uitdragen dan via de politiek. „James Kennedy werkte dat uit in zijn boek ”Stad op een berg”. In eigen, alternatieve gemeenschappen kunnen christenen christelijke waarden als naastenliefde, huwelijkstrouw en een hecht gezin laten zien. En op die manier –meer als kerk dan als politieke partij– tonen ze dat dingen ook anders kunnen worden vormgegeven dan de mainstream in onze maatschappij doet. Christenen hebben daarvoor in Nederland alle vrijheid.”

Vrede zoeken

In die visie hoeven de ambities van christelijke (partij)politiek minder hoog te liggen. „Het land bestuurbaar houden, de vrede voor de stad zoeken, dat zijn al waardevolle doelen op zich.”

Vollaard is zelf allerminst negatief over wat ChristenUnie of SGP in het huidige tijdsgewricht, ook ten aanzien ethisch gevoelige thema’s, kunnen bereiken. „Je kunt zeggen: de SGP heeft in de jaren 2010-2012 bepaalde ontwikkelingen, zoals het schrappen van het blasfemieverbod of een beroepsverbod voor gewetensbezwaarde trouwambtenaren, slechts tijdelijk kunnen tegenhouden. Dat klopt. Maar ChristenUnie en SGP kunnen, door een wat dwarse houding, dit soort thema’s wel op de agenda houden.”

Discussiepunt

Zolang orthodoxe partijen bij formaties betrokken blijven, blijft het gesprek over deze onderwerpen gaande. „Zo worden seculiere partijen gedwongen na te denken over alternatieve visies op onder meer levensbeëindiging en embryoselectie. En zo blijven dit soort thema’s, juist door de inbreng van een minderheid, een discussiepunt. Soms mondt dat uit in een besluit van de politiek om toch nog maar een keer een onderzoekscommissie naar dit of dat onderwerp in te stellen. In een maatschappij waarin een seculiere meerderheid de toon zet, vind ik dat winst.”

Zie ook Accent pag. 1-3.