Denken van D66’er Terlouw staat niet stil

Terlouw.  beeld ANP,​ Marcel van Hoorn

D66-coryfee Jan Terlouw is 88 en nog steeds ontwikkelt zijn denken zich. Hij verzet zich nu tegen het individualisme.

Ter gelegenheid van zijn 85e verjaardag in 2016 mocht Terlouw, oud-D66-leider, voormalig vicepremier en kinderboekenschrijver, in het tv-programma De Wereld draait door Nederland toespreken. Hij hield een causerie over zijn kindertijd, toen er nog touwtjes uit brievenbussen hingen. „We moeten terug naar die tijd,” zo betoogde hij. Toen vertrouwden de mensen elkaar.

In de Volkskrant van afgelopen zaterdag deelt hij een nieuw inzicht. Hij neemt afscheid van het individualisme. Terlouw ging te rade bij de Amerikaanse socioloog Robert Putman. Die komt tot de conclusie dat mensen die niet bij een gemeenschap horen, een veel grotere kans op sterven hebben dan mensen die wel bij een vakbond of familie horen. Overigens waardeert Putman ook de kerken, maar die noemt Terlouw dan weer niet.

Maar wat niet is, kan komen. Er is een proces gaande bij de domineeszoon: „Ik ben politiek heel erg opgevoed met de Franse Revolutie, vrijheid van meningsuiting, individualiteit, ontwikkeling van mensen, en daar geloof ik nog steeds heel erg in. Maar toch nuanceer ik het de laatste tijd ook wel. Want individualisme leidt ook tot vrijblijvendheid, tot eenzaamheid. Uiteindelijk gaat het om het verlangen om ergens bij te horen, dat zorgt voor liefde en een enorme kracht.”