Koning opent omstreden Reevediep Kampen

Koning Willem-Alexander opende donderdag het Reevediep bij Kampen. Links minister Cora van Nieuwenhuizen, rechts de Overijsselse gedeputeerde Bert Boerman. beeld ANP, Patrick van Katwijk

In de stromende regen heeft koning Willem-Alexander donderdag bij Kampen het Reevediep in gebruik genomen. Op de aanleg deze zijtak van de IJssel à 300 miljoen euro is veel kritiek. Zo is nog steeds onduidelijk of er ook woningen mogen worden gebouwd.

De koning start zijn bezoek rond 10.00 uur bij de hervormde kerk in Kamperveen, enkele kilometers bij het Reevediep vandaan. Alle ongeveer dertig kinderen van de kleine protestants-christelijke basisschool De Zaaier wachten de vorst op. Ze onthalen de koning met gejuich. Hij maakt even een praatje met de leerlingen, om vervolgens in een zaal van de kerk uitleg te krijgen over het Reevediep, ook wel de bypass genoemd.

Daarna krijgt Willem-Alexander een korte rondrit door het gebied. Om 10.30 uur arriveert hij bij de gloednieuwe Scheeresluis, die de verbinding vormt tussen de IJssel en het Reevediep. Dat is een hoogwaterafvoer die uitkomt in het Drontermeer, 7 kilometer verderop.

De koning heeft inmiddels een groene overjas aan, omdat de regen in een gestaag tempo naar beneden komt. Vanaf de brug bij de sluis geeft de vorst de sluiswachter de opdracht om de sluisdeuren te openen.

Langzaam gaan de deuren open. Een jacht van de provincie Overijssel vaart de sluis uit. De genodigden spoeden zich naar de feesttent, waar onder anderen minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat het woord voert.

De aanleg van het Reevediep begon in 2015. De eerste plannen werden al zo’n vijftien jaar eerder besproken. Het is de bedoeling dat bij hoogwater het overtollige vocht hierheen vloeit. De waterstand in de IJssel gaat hierdoor omlaag, zodat vooral in Kampen, maar ook in Zwolle het water niet te hoog komt.

Natte natuur

Door de rechtstreekse verbinding met het Drontermeer, is er bovendien een natuur- en recreatiegebied ontstaan. Vroeger lag op deze plek een polderlandschap met weidevogels. Dat heeft nu plaatsgemaakt voor natte natuur.

Er is veel verzet geweest tegen de bypass, vertelt de minister. „Eerst stonden mensen hier uit protest met hooivorken, nu staan we hier met taartvorkjes.”

Het is een van de weinige momenten van de bijeenkomst waarin duidelijk wordt hoeveel verzet de aanleg opriep. De realiteit is dat tal van Kampenaren zich jarenlang verzetten tegen het in hun ogen nutteloze en te grote project. Op diverse plekken stonden jarenlang protestborden.

Politieke weerstand was er in die jaren ook tegen het miljoenenproject. Bovendien werd er lang gesteggeld over de bouw van woningen in het gebied.

Aanvankelijk was het doel om 1300 huizen met bij elkaar 1100 ligplaatsen aan het water te realiseren. Tegenstanders betoogden dat de huizen in Reevedorp onverkoopbaar zouden worden. De woningen zouden in een winderig natuurgebied moeten komen, op enkele kilometers buiten de woonkern van Kampen.

Uiteindelijk besloot de raad het aantal huizen te verlagen naar 600. De Raad van State moet nog beslissen of de bouw daarvan daadwerkelijk kan doorgaan. Als dat het geval is, wordt eind volgend jaar gestart met de bouw van de eerste woningen.

Boven het maaiveld

Andere moeilijkheden waren de N50 en de Hanzelijn. Zowel de autoweg als de spoorlijn zouden op maaiveldniveau worden aangelegd. Maar dat gebeurde precies in het gebied waar het Reevediep moest komen. Daarom werd besloten om de N50 –die er al lag– te verhogen. De Hanzelijn, die in 2012 werd geopend, kwam er eveneens hoger dan gepland. Het water van het Reevediep stroomt nu onder beide door.

Niet alleen aan het Reevediep is de afgelopen jaren gewerkt. Ook is de IJssel uitgediept. Bij die werkzaamheden werden met name bij Kampen historische vondsten gedaan. Zo werd in 2016 een goedgeconserveerde kogge uit de vijftiende eeuw gevonden.