Hofpersoneel Luxemburg loopt weg

Het groothertogelijk paar van Luxemburg, Henri en Maria Teresa. beeld Cour Grand-Ducale de Luxembourg, Lola Velasco
3

Wat is er gaande aan het hof van Luxemburg? Personeelsleden van groothertog Henri en groothertogin Maria Teresa haken na korte of langere tijd af. De groothertogin ligt onder vuur om haar vermeende rol in het personeelsbeleid.

Geen koninklijk hof zonder personeel. Van de hofdame en de kamerheer tot de adjudant en de beveiliger; in allerlei geledingen wordt er nauwgezet gewerkt in dienst van de vorst. Zo ook in het groothertogdom Luxemburg, waar groothertog Henri (64) en groothertogin Maria Teresa (63) de scepter zwaaien.

Of het personeel met plezier in dienst is van het groothertogelijk paar is echter de vraag. Premier Bettel nam enkele weken geleden een zeer ongebruikelijke en daarmee opmerkelijke stap: hij heeft een persoonlijk gezant benoemd bij het hof. Die gezant, de heer Waringo, heeft de belangrijke taak gekregen om het personeelsbeleid van de groothertog en groothertogin onder de loep te nemen.

Onderzoek

Wat is er aan de hand bij de groothertogelijke familie? Er is sprake van extreem personeelsverloop, bleek recent uit onderzoek van het Luxemburgse onlinemagazine Reporter. De afgelopen vier jaar zouden ruim dertig mensen na een kort dienstverband zijn vertrokken; ontslagen of zelf opgestapt.

De hoge omloopsnelheid van medewerkers bij de afdeling communicatie viel de afgelopen tijd het meest op. Enkele weken geleden bleek dat twee medewerkers en een adviseur van de communicatiedienst van het Luxemburgse hof hun ontslag hebben ingediend.

Groothertog Henri accepteert de ingreep van premier Bettel om een onderzoek in te stellen naar het zorgwekkend hoge verloop. Waringo moet nu het personeelsbeleid van het hof doorlichten, de premier daarover verslag uitbrengen en met voorstellen voor veranderingen komen. Temeer omdat het groothertogelijk hof elk jaar 10,7 miljoen euro uit de schatkist krijgt. Van dat bedrag gaat 7,6 miljoen alleen al op aan personeelskosten.

Doorslaggevende rol

De hamvraag is: wat is de oorzaak van deze extreme personeelswisselingen? Luxemburgse media vellen hun oordeel: groothertogin Maria Teresa is de boosdoener; zij zou zich overal mee bemoeien, ook met het personeelsbeleid aan het hof. Terwijl groothertog Henri zich juist onvoldoende zou interesseren in deze materie.

Het onlinemagazine Reporter stelt zelfs dat de groothertogin de aanleiding tot de chaos is, omdat zij een doorslaggevende rol speelt in de benoemingen. Juist de rol van Maria Teresa wordt daarom in het onderzoek van Waringo doorgelicht.

Het lijkt er overigens op dat de politieke bemoeienis met het personeelsbeleid aan het hof een herhaling van zetten is. In 2016 was het ook een lastig onderwerp. Premier Bettel sprak destijds met Maria Teresa over de kwestie, maar momenteel lijkt het onderwerp nog net zo gevoelig te liggen.

Schoonmoeder

Dat groothertogin Maria Teresa een pittig karakter heeft, moge duidelijk zijn. Haar strijdbare instelling heeft zich ongetwijfeld gevormd door haar ervaringen aan het Luxemburgse hof. Toen Henri haar in 1980 aan zijn ouders voorstelde, was er niet bepaald sprake van een warm welkom in de voornaamste familie van Luxemburg. Henri’s moeder, groothertogin Joséphine-Charlotte, was niet gecharmeerd van een huwelijk van haar zoon met het oorspronkelijk uit Cuba afkomstige burgermeisje Maria Teresa Mestre. Ze wilde dat Henri met een prinses of iemand van adel zou trouwen. Haar dochters waren volgens haar een juist voorbeeld: Marie-Astrid trouwde met een Oostenrijkse aartshertog en Margaretha met een prins van Liechtenstein.

Henri liet zich hierin echter niet door zijn moeder gezeggen en streed voor toestemming voor een huwelijk met Maria Teresa. Hij zette door en trouwde op 14 februari 1981 met haar.

Haar schoonmoeder mocht haar dan koeltjes behandelen, de Luxemburgers waren wél in hun nopjes met de nieuwe erfgroothertogin. Dat de band tussen Maria Teresa en haar schoonmoeder nooit is genormaliseerd, werd door Maria Teresa zelf bevestigd. In 2002 –Henri was net twee jaar groothertog– ging groothertogin Maria Teresa over tot een opmerkelijke actie. Ze nodigde een behoorlijk grote groep journalisten uit voor een lunch op het paleis. Behalve op een kostelijke maaltijd werden ze getrakteerd op uitlatingen van de groothertogin over haar ervaringen met haar schoonmoeder. Het had Maria Teresa overduidelijk gekwetst dat Joséphine-Charlotte haar niet voor vol aanzag omdat ze geen blauw bloed had.

Burgermeisjes

Maria Teresa heeft meerdere kansen gekregen om zelf wel een goede band op te bouwen met haar schoondochters. Samen met groothertog Henri kreeg ze vijf kinderen: Guillaume, Félix, Louis, Alexandra en Sébastien. Erfgroothertog Guillaume trouwde in 2012 met Stéphanie de Lannoy.

Door Louis kwam in 2006 Tessy Antony in de groothertogelijke familie. Samen kregen ze twee zoons, Gabriël en Noah. Het huwelijk van Louis en Tessy strandde in 2017 en de echtscheiding werd in april van dit jaar uitgesproken.

Zoon Félix trouwde in 2013 met Claire Lademacher. Zij zijn ouders van Amalia en Liam.

Erfgoothertogin Stéphanie komt uit een adellijke familie, maar Claire en ex-schoondochter Tessy zijn burgermeisjes. Groothertogin Maria Teresa maakt er geen punt van. „Het is allemaal familie, zo zie ik het”, zei ze ooit over haar schoondochters. De familie is vaak compleet tijdens zomervakanties in Zuid-Frankrijk en dan geniet Maria Teresa zichtbaar van haar kinderen en kleinkinderen. De kinderen mogen dan allemaal uitgevlogen zijn, ze bezoeken hun ouders met regelmaat op Kasteel Berg in Colmar-Berg.

Wat de sfeer in haar gezin betreft heeft Maria Teresa het duidelijk anders willen aanpakken dan ze destijds zelf heeft meegemaakt. Des te opmerkelijker is het dat er nogal wat loos lijkt met het beleid rond het vorstelijke personeel. Dat de groothertogin het een en ander zal moeten aanpassen, lijkt een gegeven.

>>rd.nl/konhuis