Bernhard en Juliana verbeeld zoals het volk hen graag zag

Beeldenstorm
Wim Velthuizen (82) nam in 2005 het initiatief om bij paleis Soestdijk een beeld van prins Bernhard en koningin Juliana te realiseren. beeld RD, Henk Visscher

Als een gezellig ouder echtpaar staan ze voor hun paleis. Het beeld van prins Bernhard en koningin Juliana bij Paleis Soestdijk straalt huwelijksgeluk uit. Voorbijgangers weten dat het anders zat.

Het verkeer op de Amsterdamsestraatweg raast de hele tijd door. De N221 is zelfs op een zomermiddag nog een drukke verkeersader. Op het fietspad is het echter veel rustiger. Het beeld van Bernhard en Juliana is duidelijk zichtbaar. Het staat een metertje of 20 tot 30 van het hek dat de tuin van het fietspad scheidt.

Vera van Egmond-de Ley uit Bilthoven stapt even van haar fiets. Ze rijdt hier met enige regelmaat. „Ik ben geboren op 29 juni 1950, op de verjaardag van prins Bernhard. Of ik daar trots op ben?” Ze schudt haar hoofd en wijst naar het beeld. „Hij was een boef. Wat denk je van het Lockheedschandaal? En al zijn affaires?” Dan maar het beeld weghalen? „Nee, dat moet niet. Je mag de geschiedenis niet wegmoffelen.” En hun pose dan? Ze staan er vredig bij. Is dat niet bedrieglijk? „Ze staan hier zoals ze zich zelf aan de buitenwereld wilden tonen. En het volk wil het ook op deze manier. Het volk gelooft in sprookjes. Dat moet je ook maar zo laten.”

Petra (55) uit het Brabantse Zevenbergen komt voor het eerst in haar leven bij Paleis Soestdijk. Ze is samen met haar dochter en maakt foto’s van het bouwwerk. „Het beeld ziet er leuk uit. Zo wilden ze overkomen bij de Nederlanders.” Ondanks de buitenechtelijke affaires en het omkoopschandaal vindt Petra wel dat het beeld moet blijven staan. „Als ze alle beelden moesten weghalen van mannen die een affaire hadden gehad, bleven er weinig over.”

Tuinman

H. van Essen (68) komt juist bij zijn woning tegenover het paleis vandaan. „Ik heb ongeveer dertig jaar in de tuin van Paleis Soestdijk gewerkt. En met plezier!” In het verleden konden personeelsleden een van de dienstwoningen betrekken. Van Essen mocht daar blijven nadat hij uit dienst was getreden.

Hij kan zich onder andere nog goed herinneren dat er op Koninginnedag bij het paleis een defilé was. „Na afloop ruimden wij als tuinmannen de rommel van het publiek op.”

Van Essen werkte ook na het overlijden van het koninklijke paar in de tuin. Hij wijst op het beeld. „Ze lijken er sprekend op. Zo waren ze.” Hij wil het er niet over hebben of verhalen over de affaires van Bernhard terecht zijn. „Bernhard was een vrijbuiter. En dat was maar goed ook, want hij had zo veel verplichtingen. Juultje was een lief mens.” En wat ze van de tuin vonden? „Bernhard kwam zelden in de tuin. Maar Juliana was er heel vaak. Ze was gek op de tuin.”

Parachutesprong

Het beeld werd in 2009 geplaatst. Wim Velthuizen (82) uit Baarn kwam in 2005, een jaar na het overlijden van Bernhard en Juliana, op het idee om op die manier het paar te eren. „Ik heb het idee voorgelegd aan koningin Beatrix en zij vond het prima.” Velthuizen was een bekende op Paleis Soestdijk. Hij zat achttien jaar in het bestuur van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart en had op die manier contact met prins Bernhard, zelf een fervent vliegenier. „Ik heb vanaf 1970 zeker twintig keer op de verjaardag van Bernhard een parachutesprong gemaakt in de tuin van het paleis.”

Op de verjaardag sprak Velthuizen vooral met Juliana. „Iedereen wilde die dag met Bernhard spreken, dus vond ik het juist aardig om met prinses Juliana te praten.” Velthuizen ervoer Bernhard en Juliana als „een gezellig paar. Ze gingen goed met elkaar om.” De inwoner van Baarn heeft er begrip voor als mensen moeite hebben met het beeld. „Daarom zijn ze in burger uitgebeeld. Het kan aanstoot geven als Bernhard in zijn uniform staat.”

Bernhard en Juliana

Bernhard van Lippe-Biesterfeld (29 juni 1911-1 december 2004) en koningin Juliana (30 april 1909-20 maart 2004) woonden jarenlang op Paleis Soestdijk. Ze waren 67 jaar getrouwd. Juliana was van 1948 tot 1980 vorstin. Ze wilde vooral burgerlijk overkomen en stond dicht bij het Nederlandse volk. In 1956 brak er op het paleis een crisis uit toen bleek dat Juliana onder invloed stond van gebedsgenezeres Greet Hofmans.

Prins Bernhard zag zichzelf het liefst als militair. Tijdens de Tweede Wereldoorlog had hij het bevel over de Nederlandse strijdkrachten. Ook voerde hij vluchten uit boven Nederland. Bernhard kwam in 1976 in opspraak omdat hij zich had laten omkopen door vliegtuigbouwer Lockheed. Daarnaast had hij buitenechtelijke affaires, waaruit twee dochters voortkwamen.

Juliana en Bernhard werden na hun overlijden in 2004 beiden bijgezet in de koninklijke grafkelder van de Nieuwe Kerk in Delft.

zomerserie Beeldenstorm

Dit is het zevende deel in een serie over standbeelden van historische personen. Is het terecht dat ze een standbeeld hebben? Zaterdag deel 8.