Robotingenieur vernieuwt de bouw

Nieuwe beroepen
Wessel van Beerendonk van Studio RAP: „Digitaal ontwerpen maakt zeer complexe bouwvormen mogelijk.”  beeld Niek Stam
3

Bij Studio RAP in Rotterdam zijn de robotingenieurs een onmisbare schakel in het creatieve proces. Hun programmeerwerk zorgt ervoor dat het innovatieve architectenbureau zijn digitale bouwontwerpen door robots kan laten uitvoeren.

Ze baalden er vaak wel van, Wessel van Beerendonk, Léon Spikker en Lucas ter Hall. „De meest fantastische gebouwen ontwierpen we, maar we kregen ze de computer niet uit”, zegt Van Beerendonk. Dat moest anders, vonden de ondernemers.

Na hun studie aan de Technische Universiteit Delft richtten ze architectenbureau Studio RAP op. RAP staat voor Robotics, Architecture en Production. Digitaal ontwerpen wordt gecombineerd met digitaal fabriceren. De onderneming telt inmiddels tien medewerkers én drie robots.

„Andere sectoren deden al veel met robotica, de bouw- en architectuurwereld niet. Wij zagen juist veel kansen in nieuwe technologie”, vertelt Van Beerendonk in het Innovation Dock op de voormalige werf van de Rotterdamsche Droogdok-Maatschappij. Hij kan wel verklaren waarom de architectuur in zijn ogen zo conservatief is ingesteld. „Ze is vooral gebaseerd op schaalvoordelen, op industriële massaproductie, op de bouwcatalogus.”

Visitekaartje: digitaal ontworpen en ‘robotisch’ gefabriceerd welvend kantoordak. beeld Niek Stam​

Architectuur hoeft van Studio RAP niet allemaal meer vlak, strak en monotoon te zijn. „Digitaal ontwerpen maakt zeer complexe bouwvormen mogelijk. Robots kunnen ze vervolgens uitvoeren. Duizend identieke of juist duizend unieke onderdelen vervaardigen, het maakt een robot niet uit, als je ’m maar met de juiste codes voedt.” En dat is de taak van de robotingenieurs.

„We kunnen naast expressievere ook duurzamere architectuur realiseren, efficiënt en constructief slim, zoals in de natuur”, zegt Van Beerendonk.

Een digitaal ontwerp wordt direct vertaald naar productie-instructies voor een robot of een computergestuurde machine. Studio RAP koppelt dat bewust. Van Beerendonk: „Er zit geen aanneming, werkvoorbereiding en extra tekenwerk meer tussen. Digitaal ontwerpen en digitaal fabriceren floreren wanneer je ze allebei inzet. Als je iets digitaal ontwerpt dat erg ingewikkeld is en dat daarna met traditionele maaktechnieken wilt vervaardigen, is dat òf niet te doen, òf veel te kostbaar.”

Van Beerendonk pakt de laptop erbij om voorbeelden te tonen. Keramiek kan driedimensionaal worden ‘geprint’, beton ook, zonder dat er nog dure bekisting nodig is.

3-D geprint model.  beeld Niek Stam​

Een visitekaartje is een kantoorgebouw van 130 vierkante meter in het Innovation Dock, digitaal ontworpen en ‘robotisch’ gefabriceerd. De welvende dakconstructie bevat 225 unieke houten elementen. „Binnenkort schalen we dat op naar 3000 vierkante meter. Het wordt heel serieus.”

In opdracht van de provincie Zuid-Holland werkt Studio RAP aan de bushalte van de toekomst. „Iedere stopplaats is anders, maar bushaltes zijn meestal standaard reclamezuilen. Uitgaande van één basisontwerp kunnen we met computer en 3D-printtechnologie voor de honderden locaties steeds een passende halte fabriceren. Maatwerk dus. Hoezo toekomst? Voor ons is het al realiteit.”

Diverse opleidingen robotica

Een robotingenieur, robotica-ingenieur of robot engineer ontwerpt, ontwikkelt of test robots en robottoepassingen. Het onderwijs biedt diverse robotica-opleidingen aan.

Om het voor bedrijven, werknemers en studenten makkelijker te maken om de geschiktste opleiding te vinden, hebben de landelijke ‘robotica-community’ Holland Robotics en werkgeversorganisatie VNO-NCW Brabant Zeeland een opleidingsplatform robotica gelanceerd, ondergebracht bij Holland Robotics. Geïnteresseerden kunnen selecteren op niveau, duur en type van de opleiding.

Mogelijk wordt het regionale initiatief later uitgebreid naar een landelijk platform.