Op weg naar een schone en gezonde ui

Nationaal uienontbijt met telers, handelaren en afnemers waaronder vertegenwoordigers van supermarkten. beeld Van Scheyen Fotografie
3

Met het ondertekenen van nieuwe handelsvoorwaarden en de blik gericht op innovatie en vernieuwing, hoopt de Nederlandse uiensector een gezonde toekomst tegemoet te gaan. Donderdag werd de sector in het Zeeuwse Colijnsplaat in het zonnetje gezet op de nationale uiendag.

Een massa auto’s staat geparkeerd op het grasveld tegenover proefboerderij Rusthoeve. In een loods schuiven telers, handelaren en afnemers van uien aan lange, gedekte tafels. Het nationale uienontbijt is een initiatief van het Uien Innovatie en Kennis Centrum. Buiten op het erf gaat even later ook de nationale uiendag van start, een evenement dat op touw is gezet om de uiensector te promoten. Uientelers, belangenorganisaties en fabrikanten van landbouwvoertuigen presenteren zich. Fonkelnieuwe trekkers en machines die bij de uienteelt worden gebruikt trekken de aandacht van de bezoekers.

Machines voor de uienteelt staan te pronken op de nationale uiendag. beeld Van Scheyen Fotografie

Bij het uienontbijt zijn enkele telers uit Zweden en Denemarken uitgenodigd. Die vertellen er moeite mee te hebben dat ze in de toekomst het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen moeten terugbrengen, een probleem dat ook speelt in Nederland.

Hendrik Jan ten Cate, uienteler op Tholen, vertelt desgevraagd dat de sector er om die reden niet aan ontkomt flink in te zetten op innovatie. „We moeten ons meer richten op veredeling van gewassen”, zegt hij. „Dat vraagt de consument ook. Die wil geen producten meer die zijn geteeld met behulp van bestrijdingsmiddelen. Daarom moeten we uienrassen ontwikkelen die beter bestand zijn tegen ziekten.”

In het samenwerkingsverband Uireka zoeken telers, handel, zaadhuizen, toeleveranciers en wetenschappers eensgezind naar wegen om de uiensector te vernieuwen, vertelt president Gijsbrecht Gunter van de Holland Onion Association. Dan hebben we het volgens hem niet alleen over veredeling, maar ook over nieuwe vormen van irrigatie, bijvoorbeeld door aanleg van bassins en ondergrondse leidingen voor druppelirrigatie, zodat boeren in de toekomst steeds over voldoende vers water kunnen beschikken voor hun percelen.

Nederland telt 3000 uientelers, die vooral actief zijn in Zeeland en de Noordoostpolder. In het noorden van het land, onder meer in Drenthe, is een groeiend aantal telers actief, meldt Ten Cate.

Ondertekening nieuwe handelsvoorwaarden voor zaaiuien. beeld Van Scheyen Fotografie

Leon Mol, directeur productveiligheid en sociale dienstbaarheid bij supermarktconcern Ahold Delhaize vertelt dat deze onderneming, die met zevenduizend winkels actief is op drie continenten, nadrukkelijk inspeelt op de steeds veeleisender en kritischer wordende consument. „Straks kan de klant in onze schappen niet alleen zien wie de teler is van de uien die hij koopt, maar ook waar deze is gevestigd en hoe zijn uien zijn geproduceerd.”

De gemiddelde Nederlandse uienteler heeft momenteel een opbrengst van 10 tot 11 cent per kilo. Daar gaan zo’n 8 tot 9 cent aan kosten vanaf. Het is dus dit seizoen geen vetpot. Het nationale uienontbijt wordt daarom aangegrepen om de nieuwe algemene handelsvoorwaarden voor zaaiuien te ondertekenen, die de sector samen met afnemers heeft opgesteld. De rechten en plichten van zowel afnemer als verkoper van uien staan hierin helder beschreven. Ze waren sinds 2006 niet meer geactualiseerd.

De ui is een belangrijk Nederlands exportproduct. Maar door de droogte was 2018 een slecht jaar voor de Nederlandse telers. Dit jaar ziet het er beter uit. Op dit moment wordt er volop geoogst.