Voorganger in chaotisch Ecuador: Ik voel me niet echt veilig

Ecuador is al dagen het toneel van ernstige onlusten. Duizenden mensen eisen dat president Moreno opstapt. Onder meer de arme indianen in het land willen dat hij de verhoging van de brandstofprijzen schrapt. Foto: demonstranten in gevecht met de oproerpolitie in de hoofdstad Quito.  beeld AFP, Martin Bernetti

Of voorganger Edgar Baldeon (54) zondag in de Ecuadoraanse hoofdstad Quito een kerk vanbinnen ziet? Hij durft het niet met zekerheid te zeggen. Zijn land is al dagen in de greep van gewelddadige protesten tegen bezuinigingsplannen van president Moreno.

„We hebben het erg moeilijk”, verzucht Baldeon vrijdag per telefoon vanuit de hoofdstad van Ecuador. „Christenen en niet-christenen bidden tot God of Hij wil helpen.”

Het is chaos in Ecuador. Betogers in het Zuid-Amerikaanse land plunderen winkels, stichten brand en gaan met de politie op de vuist. Duizenden demonstranten eisen het aftreden van president Moreno. Vooral de arme indianen in het oosten van het land willen dat bezuinigingen worden teruggedraaid. Het schrappen van de brandstofsubsidies zet kwaad bloed. Inmiddels vielen enkele doden en zijn honderden mensen opgepakt. De Nederlandse overheid adviseerde deze week Ecuador voorlopig te mijden.

„Ik voel me niet echt veilig”, zegt Baldeon, die in Ecuador werkt voor de christelijke organisatie NET Foundation, die online theologisch onderwijs biedt. Tot zijn schrik zag hij bijvoorbeeld hoe een bedrijf werd overvallen. „Tussen de demonstranten zitten criminelen. Zij veroorzaken chaos en stelen winkels leeg.”

Het feit dat Moreno „de broekriem aanhaalt” is de belangrijkste reden voor de crisis, zegt universitair docent dr. Soledad Valdivia Rivera, Ecuador-expert aan de Universiteit Leiden. Opvallend is, legt ze uit, dat Moreno de afgelopen tijd een streep zette door het „linkse programma” van zijn voorganger Correa, die van 2007 tot 2017 aan de macht was. „Correa begon sociale progamma’s voor de arme inheemse bevolking. Zo werd het minimumsalaris verhoogd. Moreno, door Correa naar voren geschoven, voerde echter algauw een rechtser en neoliberaal beleid en draaide gunstige regelingen voor de arme bevolking terug.”

Wel had Correa het economisch tij mee, terwijl Moreno juist met tegenwind kampt, benadrukt de universitair docent. „Correa had de staatskas lekker vol zitten. Probleem voor Moreno is dat de olieprijzen fors daalden. Dan draait de economie in Ecuador een stuk minder.”

Het zal haar niet verbazen als Moreno het veld ruimt. „De geschiedenis van Zuid-Amerika leert dat diverse presidenten na protesten opstapten. Zo ontvluchtte de Boliviaanse president Gonzalo Sanchez de Lozada in 2003 na een volksoproer zijn land.”

Al houdt ze er rekening mee dat Moreno de crisis overleeft. „Regeringen in Zuid-Amerika zijn wat gewend. Daar ligt de pijngrens hoger dan in West-Europa. Of de president standhoudt, is voor een groot deel afhankelijk van de vraag hoe hij de machtige indiaanse beweging tegemoet treedt.”

ANP-78141699Olievelden Ecuador dicht door protesten

Heftiger

Directeur Raymond Warnaar van NET Foundation is bezorgd over de situatie in Ecudaor (zo’n 17 miljoen inwoners), zegt hij vrijdag desgevraagd. „In het land vinden vaker grote stakingen plaats, maar dit keer zijn ze heftiger. Demonstranten worden weggespoten met waterkanonnen van de politie”, zegt Warnaar. Hij woonde met zijn gezin van 1997 tot 2006 in het land, waar hij voor Zending Gereformeerde Gemeenten (ZGG) diaconaal werk deed.

Typerend is een appje dat Warnaar deze week kreeg van een medewerker van NET Foundation in Ecuador. Die schreef: „Ik hoop dat God de levens van de betrokkenen spaart.”

Het verbaast Warnaar niet dat de inwoners van Ecuador te hoop lopen tegen oplopende brandstofkosten. „Veel indianen uit het oosten transporteren hun producten, zoals komkommers, met vrachtwagens naar het westen. Ze leggen veel kilometers af. Voor hen betekent een minimale verhoging van de literprijs al veel.”

Warnaar, die afgelopen zomer Ecuador nog bezocht, ziet de toestand van het land de laatste paar jaar verslechteren. „Gebouwen en parken worden nauwelijks onderhouden. Terwijl het land onder de vorige president, Correa, vooruitgang boekte. Toen werden bijvoorbeeld wegen verbeterd.”

Inwoners volgen met argusogen hoe tienduizenden immigranten uit het onrustige Venezuela via Columbia Ecuador binnen komen, merkt Warnaar. „De economische voorspoed is door de komst van al die Venezuelanen aangetast”, weet hij. „De vluchtelingen uit Venezuela nemen genoegen met halve salarissen en krijgen in Ecuador zo veel baantjes.”