Verschuivingen in het politieke landschap in Israël

Minister van Onderwijs, Naftali Bennett (r.) en minister van Justitie, Ayelet Shaked hebben een nieuwe rechtse partij opgericht: Nieuw Rechts.  beeld AFP, Jack Guez

Het politieke landschap in Israël is volop in beweging. Bestaande blokken vallen uiteen en nieuwe partijen komen op. Likud blijft de meest populaire partij.

Het eerste blok dat uiteen viel is ultra-rechts. Zaterdagavond kondigden de minister van Onderwijs, Naftali Bennett, en de minister van Justitie, Ayelet Shaked, aan uit de Habayit HaYehudi (het Joodse Huis) te stappen.

Habayit HaYehudi zelf al was een verzameling van partijen. De twee richtten een nieuwe rechtse partij op, genaamd Nieuw Rechts. De partij hoopt rechtse seculiere stemmers aan te trekken, een groep die tot nu toe eigenlijk alleen terecht kon bij Likud. Bennett wil ooit als premier de Westelijke Jordaanoever annexeren, met uitzondering van de Palestijnse enclaves.

Dinsdag kondigde Avi Gabbay van de Arbeiderspartij aan dat hij de samenwerking stopt met Tzipi Livni van Hatnuah. Livni zou geprobeerd hebben te veel macht naar zichzelf toe te trekken ten koste van Gabbay. Livni verloor daarmee ook haar positie als oppositieleider.

Het is onduidelijk wat de volgende stappen van Livni zullen zijn. Haar Hatnuah kan als zelfstandige partij meedoen aan de verkiezingen in april, maar loopt het risico de kiesdrempel van 3,25 procent niet te halen.

De grote vraag is wat er gebeurt rond de vroegere legerleiders Benny Gantz en Moshe Ya’alon. Beiden hebben inmiddels eigen partijen opgericht. Uit opiniepeilingen blijkt dat Gantz na premier Benjamin Netanyahu de meest populaire leider is. De verwachting is echter dat zodra Gantz wat minder vaag wordt over zijn politieke denkbeelden, hij in populariteit gaat zakken.

Een andere onzekere factor is of procureur-generaal Avichai Mandelblit al voor de verkiezingen zal besluiten om premier en Likudleider Benjamin Netanyahu in staat van beschuldiging te stellen wegens corruptie. De verwachting is dat Mandelblit dat inderdaad zal doen. Volgens een vrijdag gepubliceerde poll in The Jerusalem Post vindt de meerderheid van de Israëliërs dat Netanyahu moet vertrekken als hij wordt vervolgd. De premier zelf denkt er anders over. Volgens hem oefent „links” en „de media” druk uit op Mandelblit om hem aan te klagen.

De enige constante bij alle onzekerheid is dat de polls beloven dat Likud opnieuw de grootste partij gaat worden. Likud zal een coalitie aangaan met de rechtse en religieuze partijen en het bestaande beleid voortzetten.