Van je broeders en zusters moet je het maar hebben

Gaat er een profetische stem klinken in het midden van de aarde? beeld Alfred Muller

Nationale conflicten kunnen kerken splijten. Dat weten we uit de geschiedenis. Ook het Israëlisch-Palestijnse conflict veroorzaakt een kloof tussen gelovigen in Israël en Palestina en ver daarbuiten.

Daar werd ik vorige week weer met de neus bovenop gedrukt. Op een kerstbijeenkomst vertelde een Palestijnse broeder mij over een artikel in de Amerikaanse online-publicatie The Intercept. Daarin staat dat een lobbygroep van Messiasbelijdende joden, de Alliance for Israel Advocacy, zich ervoor beijvert dat Washington de emigratie van Palestijnen uit de Westelijke Jordaanoever gaat betalen. Van het geld dat de VS heeft uitgespaard door de intrekking van subsidies aan VN-organisaties die humanitaire hulp aan de Palestijnen geven, kan dat mooi worden betaald.

Het gaat om een vrijwillig vertrek. Van de Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever spreekt 48 procent vaak of af en toe met vrienden of familieleden over emigratie, en 8 procent denkt er zelfs daadwerkelijk over om de koffers te pakken. Dat staat in het rapport met de titel ”Tijd om de tweestatenoplossing te dumpen”. Het percentage kan flink worden omhoog geschroefd als een gezin 50.000 dollar (44.000 euro) krijgt. Israël kan dan de Westoever annexeren.

Palestijnen die weigeren de Amerikaanse vertrekpremie te accepteren en willen blijven, moeten de status van ”permanente inwoner” krijgen. Dat wil zeggen: ze krijgen dezelfde plichten en rechten als burgers, behalve het stemrecht. De Bijbel kende de zogenaamde vreemdelingen. Volgens de alliantie zijn Palestijnen dat eigenlijk ook. Deze groep haalt namelijk het (door historici en archeologen weerlegde) sprookje aan dat het land er altijd vrijwel onbewoond bij lag. Pas toen de zionisten kwamen, zouden de Arabieren gekomen zijn. Het plan biedt Israël ook de mogelijkheid een Joodse en democratische staat te blijven, als het de Westoever annexeert. Dat miljoenen Palestijnen straks geen stemrecht hebben, ziet de alliantie blijkbaar niet als in strijd met democratie.

Het rapport noemt de Palestijnse christenen niet. Blijkbaar kunnen ook zij vertrekken. Van je broeders en zusters aan de andere kant van de oceaan moet je het maar hebben.

Hier is een tegengestelde beweging in opkomst. Joods-messiaanse en Palestijnse voorgangers en leerkrachten kwamen in juli in Duitsland bijeen om te praten over en te bidden voor eenheid. „Wij slaan het bestaan van de Israëlische en Palestijnse volkeren hoog aan en we erkennen het respectievelijke recht, door in zekerheid en in waardigheid te leven”, zeggen ze in een verklaring. „Wij betuigen de gelijkwaardigheid van alle mensen als schepsels naar het beeld van God.”

De groep van twaalf voorgangers en leerkrachten zeggen ook verschillen in interpretaties van de Schrift te respecteren. Ze willen ruimte bieden voor culturele en theologische verschillen. Ze beloven met elkaar in gesprek te blijven. Nu werkt een commissie aan een rapport om praktische stappen te nemen. Er bestaan onder andere plannen om gezamenlijke zendingsreizen van Messiasbelijdende joden en Palestijnse christenen te organiseren.

Hier is sprake van een poging de geest van het racisme en radicaal nationalisme te verbreken. Niet iedereen zal daar op zitten te wachten. Maar gelukkig is er kans dat er weer een profetische stem gaat klinken in het midden van aarde.