Trump ontslaat minister van Buitenlandse Zaken

Tillerson vertrekt naar de VS na zijn reis naar Afrika. beeld AFP
2

De Amerikaanse president Donald Trump heeft minister Rex Tillerson (Buitenlandse Zaken) ontslagen. CIA-directeur Mike Pompeo neemt de post over, maakte Trump bekend op Twitter.

Trump schreef dat Pompeo „het fantastisch zal doen” als minister. Hij bedankte Tillerson voor de bewezen diensten. „Gina Haspel wordt het nieuwe hoofd van de CIA”, twitterde de president. Zij wordt de eerste vrouwelijke directeur van de Amerikaanse inlichtingendienst.

De krant Washington Post bericht dat Trump zijn minister vrijdag vroeg om op te stappen. Tillerson keerde daarop vroegtijdig terug uit Afrika. De relatie tussen Trump en Tillerson, de voormalige directeur van olieconcern ExxonMobil, zou al langer gespannen zijn. Er deden vorig jaar berichten de ronde dat de minister zijn politieke baas een volslagen idioot (‘moron’) genoemd zou hebben.

Trump besloot Tillerson naar verluidt te ontslaan vanwege de beoogde ontmoeting met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. De president wilde in de aanloop naar de bijeenkomst een nieuw team om zich heen hebben, zei een bron binnen de regering tegen de krant New York Times. De president zou hebben ingestemd met die ontmoeting zonder de minister te raadplegen.

De president zei later tegen verslaggevers bij het Witte Huis dat hij het „goed kon vinden met Rex”. „Ik denk dat Rex nu een stuk gelukkiger is”, vertelde Trump volgens CNN. Een topfunctionaris bij het ministerie van Buitenlandse Zaken zei op Twitter dat Tillerson niet was geïnformeerd over de reden voor zijn vertrek. „De minister heeft de president vanochtend niet gesproken”, schreef onderminister Steve Goldstein.

In oktober kritiseerde Trump nog de inspanningen van de ex-ExxonMobil-directeur om een dialoog met Noord-Korea te openen, en vertelde hem in een tweet dat hij „zijn tijd verspilde met proberen te onderhandelen met Little Rocket Man”, zijn bijnaam voor dictator Kim. Nog diezelfde maand nam Tillerson de opmerkelijke stap een persconferentie te houden bij het ministerie van Buitenlandse Zaken om te ontkennen dat hij had gedreigd ermee te stoppen. Maar Tillerson ontkende niet dat hij de president had aangeduid als een „volslagen idioot”.

Een week later voorspelde Trump publiekelijk dat hij Tillerson zou verslaan in een IQ-test. Het einde van hun werkrelatie, vijf maanden later, kwam toch nog abrupt.

ANP-56176973Zij vertrokken al uit het Witte Huis. Wie is de volgende?

Mike Pompeo is een fervent aanhanger van president Trump. De 54-jarige opvolger van Rex Tillerson geldt als oer-conservatief en in het buitenlands beleid wordt Pompeo gezien als een havik. Meerdere keren maakte hij zich sterk voor beëindiging van de nucleaire deal met Iran.

Van alle topfiguren van het Amerikaanse inlichtingenapparaat wordt de Republikein beschreven als degene met veruit de grootste loyaliteit aan Trump. Hij verdedigde Trump herhaaldelijk tegen kritiek. Naar verluidt had hij de president vooral tijdens de reguliere veiligheidsbriefings voor zich ingenomen.

Pompeo is een prominente aanhanger van de zogeheten Tea Party, een conservatieve protestbeweging, dat de Republikeinen een paar jaar geleden verder naar rechts duwde. Hij is afgestudeerd aan de militaire academie West Point en Harvard Universiteit.

Michael Richard ‘Mike’ Pompeo vertegenwoordigde de staat Kansas in het Huis van Afgevaardigden vanaf 2011, voordat hij in 2017 naar de CIA verhuisde. Pompeo wordt beschreven als ijverig, maar ook als opvliegend tegenover werknemers.