Prominente Republikeinen hekelen uitspraken Trump over fraude

Verkiezingen VS 2020
Diverse tv-stations onderbraken donderdagavond de speech van Trump. beeld AFP, Brendan Smialowski

De beweringen van de Amerikaanse president Donald Trump dat er op grote schaal is gefraudeerd bij de verkiezingen leidt tot stevige kritiek van een aantal vooraanstaande Republikeinen. „Stop met olie op het vuur gooien en kom met bewijzen.”

Verschillende Amerikaanse televisiezenders hebben donderdagavond de uitzending van een toespraak van Trump afgebroken. De zender MSNBC begon met een liveverslag van de speech van Trump die hij laat op de avond gaf, maar brak de uitzending al snel af omdat de president volgens de Trump-kritische zender desinformatie zou verspreiden. Kort daarop deden de zenders CBS, ABC en CNBC hetzelfde. De zenders CNN en Fox News hebben Trumps verklaring wel volledig uitgezonden, maar reageerden achteraf zeer kritisch.

Trump opende de persconferentie door te zeggen dat hij een update ging geven over de integriteit van het verloop van de verkiezingen. Daarop uitte de president een reeks verwijten aan de Democraten. „Als je alleen het aantal legale stemmen telt, dat op tijd binnen was, win ik met gemak. We lagen 700.000 stemmen voor in Pennsylvania. Nu zijn het er nog maar 90.000. Ze vinden overal nog stemmen. Maar onze waarnemers mogen er niet bij. Ik hoor allerlei horrorverhalen. We kunnen dit niet met ons land laten gebeuren.”

Waanzin

Een aantal vooraanstaande Republikeinen reageerde kritisch op Trumps beweringen dat er op grote schaal sprake is van verkiezingsfraude. „Dit is echt waanzin”, zei Adam Kinzinger, een Republikeins congreslid uit Illinois. Legitieme zorgen over fraude moeten volgens hem via het rechtssysteem worden aangepakt. Hij keurde het verspreiden van „desinformatie” af. Senator Pat Toomey uit Pennsylvania zei dat hij geen enkel bewijs van fraude ziet.

Chris Christie, voormalig gouverneur van New Jersey en bondgenoot van Trump, riep de president op te stoppen met olie op het vuur gooien en bewijzen te tonen. „De uitspraken van de president vanavond, die ons democratische proces ondermijnen, kunnen niet worden verdedigd. Amerika telt de stemmen en we moeten de resultaten accepteren zoals we altijd hebben gedaan”, zei de Republikeinse gouverneur van Maryland Larry Hogan.

Republikeins Congreslid Paul Mitchell uit Michigan hekelde de uitspraken van Trump. „Als iemand bewijs van wangedrag heeft, moet dat aan de instanties worden voorgelegd en aangepakt. Als dat op een andere manier wordt gedaan, schaadt dit de integriteit van onze verkiezingen en is dat gevaarlijk voor onze democratie.”

Anderen, onder wie senator Mitt Romney, benadrukten dat geduld moet worden uitgeoefend terwijl alle „legale stemmen” worden geteld, waarmee ze vermeden hun president openlijk af te vallen. Ook vicepresident Mike Pence deed dat. Hij twitterde: „Ik sta achter de president. We moeten elke LEGALE stem tellen.”

Boos

Trump kreeg anderzijds ook steun van prominente Republikeinen. De twee vooraanstaande senatoren Lindsey Graham (South Carolina) en Ted Cruz (Texas) namen het voor hem op. „Ik zal je vertellen dat de president boos is, ik boos ben en dat de kiezers ook boos zouden moeten zijn”, zei Cruz bij een talkshow van Fox News. Cruz beweerde zonder nadere onderbouwing dat de Democratische hoofdaanklager van Pennsylvania opdracht had gegeven om stemmen te tellen in de grootste stad van de staat, Philadelphia, „totdat Joe Biden wint.” In de cruciale swing state (twintig kiesmannen) werd de voorsprong van Trump gedurende het tellen steeds kleiner. Bij de tellingen ging het voornamelijk om Democratische briefstemmen. „We moeten daar nu naar binnen gaan om te zien hoe dit verloopt”, zei Cruz donderdagavond.

Senator Graham uitte eveneens zijn onvrede over de tellingen in Philadelphia. „Waarom sluiten ze mensen buiten? Omdat ze niet willen dat ze zien wat ze doen.” Hij verwees daarmee naar een kort geding dat het campagneteam van Trump aanspande om waarnemers toe te staan.

Trumps zoon Donald jr. twitterde donderdagavond dat het opvallend was dat vrijwel geen enkele Republikein die in 2024 presidentskandidaat wil worden het voor zijn vader opnam. Kort daarna kwamen senator Tom Cotton en voormalig gouverneur Nikki Haley met statements om te bepleiten dat alle geldige stemmen geteld moeten worden en dat de president eerlijk moet worden behandeld. Beiden zijn zich naar verluidt al aan het warmlopen voor de verkiezingen van 2024.

In zijn toespraak had Trump ook kritiek op de media. Hij stelde dat de Democraten door „de grote media, het grote geld, en de grote techbedrijven” worden geholpen. In de achterliggende jaren was de president het meest tevreden over Fox News. Maar sinds dinsdagnacht is hij ook over die zender ontevreden. De nieuwsorganisatie riep Biden toen uit tot winnaar in Arizona. Alleen persbureau AP ging daarin mee. Andere media vonden dat te vroeg.

De Trump-campagne spoorde bondgenoten van de president aan hun ongenoegen kenbaar te maken bij Fox. Trump zou zelf hebben gebeld met Rupert Murdoch, de mediamagnaat die de zender in eigendom heeft. Murdoch en de presentatoren van Fox kunnen overigens weinig veranderen aan het uitroepen van Biden tot winnaar in Arizona. De zogeheten ”Decision Desk” die deze keuzes maakt, opereert volstrekt onafhankelijk. Volgens Trump is dit team echter bevooroordeeld omdat het door een Democraat wordt geleid.