Oppositie Moskou kan tevreden zijn

Demonstratie tegen de uitsluiting van partijen en kandidaten bij de verkiezingen van zondag in Moskou, 31 augustus. De oppositiepartijen die wél mee mochten doen, kregen zondag fors meer steun dan bij eerdere verkiezingen. beeld EPA, Sergei Ilnitsky

De partij van de Russische president Vladimir Poetin, Verenigd Rusland, likt haar wonden nadat ze bij lokale verkiezingen zondag een flinke klap kreeg.

Bij lokale verkiezingen in Moskou verloor Verenigd Rusland een derde van haar zetels aan oppositiepartijen. Dat is een forse tegenvaller voor Poetin, hoewel zijn partij met 25 van de 45 zetels nog wel een meerderheid in de raad behoudt. In binnen- en buitenland werd er met bovengemiddelde belangstelling naar de verkiezingen gekeken. De afgelopen maanden protesteerden er bijna elk weekend zo’n 10- tot 12.000 betogers tegen de in hun ogen oneerlijke verkiezingen.

Meerdere prominente leden van de oppositie mochten niet meedoen aan de verkiezingen. Ze riepen kiezers daarom op vooral te gaan stemmen, maar niet op de partij van Poetin. En met succes: de liberale, communistische en onafhankelijke partijen kregen er een aantal zetels bij. De communisten het meest, zij gingen van vijf naar dertien zetels.

In verschillende afgelegen provincies kwam Verenigd Rusland beter uit de bus. In de provincies Zabajkal en Orenburg behield de partij een goede meerderheid. Ook de gouverneurspost in Sint-Petersburg lijkt behouden.

Rommelt

De partij van Poetin verliest al langer aan populariteit. „Toch won Verenigd Rusland in alle zestien regionale verkiezingen die zondag werden gehouden met een comfortabele meerderheid”, stelt Leonid Bersjidski, politiek analist en journalist voor persbureau Bloomberg, vast. Dat komt volgens hem echter doordat het Kremlin rommelt met de verkiezingen. Het is voor Poetins partij „niet mogelijk om verkiezingen te winnen, als ze het spel volgens de regels spelen”, aldus Bersjidski in een opiniestuk op de site van zijn persbureau. „Het Kremlin heeft gewonnen – en bewezen dat het niet eerlijk kan winnen”, concludeert hij.

Het grootste probleem is het gebrek aan een eerlijke keuze. Kritische kandidaten worden maanden van tevoren óf opgepakt en veroordeeld in een rechtszaak waarvan de uitspraak van tevoren al vaststaat, óf vanwege een vage reden gediskwalificeerd voor deelname. Kandidaten in Moskou zouden handtekeningen, die nodig zijn voor inschrijving, hebben vervalst.

Toch heeft Poetin niet veel te vrezen. De bevolking van Moskou was nooit echt fan van de Russische president, en al helemaal niet van zijn partij. Maar Poetin heeft zich bij de presidentsverkiezingen in 2018 onafhankelijk opgesteld van Verenigd Rusland, want hem geen windeieren legde. Poetin kan in heel Rusland nog altijd reken op de steun van ruim 60 procent van de bevolking. Russen, vooral buiten Moskou, hebben veel meer vertrouwen in hem dan in Verenigd Rusland.

De opkomst in Moskou was overigens erg laag: slechts een kleine 22 procent van de Moscovieten gingen stemmen. De meeste mensen in Moskou hebben geen vertrouwen in de lokale politiek en stemmen niet: de uitslag staat toch al vast.

In totaal mochten 56 miljoen kiezers hun stem uitbrengen, bijna de helft van alle kiezers in Rusland.