Noodtoestand om mars rechtsextremisten VS

Betogers zaterdag in Charlottesville. beeld AFP

Een grote bijeenkomst van extreem rechtse betogers zorgt voor hoogoplopende spanningen in de Amerikaanse stad Charlottesville (Virginia). De autoriteiten hebben zaterdag de noodtoestand ingesteld, zodat snel kan worden ingegrepen als dat nodig is.

Honderden nationalisten, aanhangers van het zogeheten ‘alt-right’ en neonazi’s liepen vrijdagavond al met fakkels over de universiteitscampus van de stad. Ze zijn boos over plannen om een standbeeld weg te halen van generaal Robert E. Lee, de aanvoerder van de zuidelijke staten in de Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865). Daarbij werden leuzen geroepen tegen onder meer joden, homo’s en immigranten.

Zaterdag zijn de betogers opnieuw bijeengekomen voor een mars door de stad. Vooraf werden zo’n zesduizend deelnemers verwacht. Inmiddels zijn ook veel tegendemonstranten op de been. Op beelden waren al schermutselingen te zien tussen beide groepen. Enkele betogers raakten gewond tijdens confrontaties, meldden Amerikaanse media.

Veel demonstranten lopen met de vlag van de Geconfedereerde Staten rond. The Huffington Post twitterde een foto van een demonstrant met een hakenkruisvlag. De burgemeester van de stad sprak zijn weerzin uit over de betoging van vrijdag. Hij noemde die „een haatparade”.

President Donald Trump sprak zich zaterdag op Twitter in het algemeen uit tegen haat en geweld. „We moeten allemaal verenigd zijn en alles waar haat voor staat veroordelen. Er is geen plaats voor dit soort geweld in Amerika”, schreef hij op Twitter. Zijn vrouw Melania was hem voor. „Ons land juicht de vrijheid van meningsuiting toe, maar laten we communiceren zonder haat in onze harten. Van geweld komt niets goeds”, twitterde ze ongeveer drie kwartier eerder.

Het omstreden beeld stamt uit 1924. Het gemeentebestuur besloot eerder dit jaar het weg te laten halen. Voor de tegenstanders van het monument is het bovenal een symbool van blanke superioriteitsideeën; het zuiden vocht in de burgeroorlog onder meer voor behoud van de slavernij. Over het weghalen van het beeld loopt nog een rechtszaak die is aangespannen door inwoners die het beeld willen behouden. Ook een club van nazaten van zuidelijke militairen is daarbij betrokken.

Tijdens de demonstratie was er een incident met een auto. Op diverse filmpjes op sociale media is te zien hoe auto’s stapvoets tussen de menigte rijden, als er plots een auto met hoge snelheid op een ander voertuig in rijdt. Het incident vond plaats tussen mensen die de straat op gingen om hun ongenoegen te uiten over een mars van extreem rechtse groepen.