Joe Biden heeft beste papieren voor winst verkiezingen VS

Verkiezingen VS 2020
Joe Biden heeft in de peilingen een comfortabele voorsprong op zijn Republikeinse rivaal president Donald Trump. beeld AFP, Brendan Smialowski

Donald Trump zal alle zeilen moeten bijzetten om dit najaar opnieuw tot president gekozen te worden. Volgens de peilingen heeft hij een forse achterstand op zijn Democratische tegenstrever Joe Biden, die in het afgelopen kwartaal ook nog eens aanzienlijk meer geld binnenhaalde.

Bovendien is er veel kritiek op Trumps aanpak van het coronavirus en zijn reactie op de moord op George Floyd.

Landelijk gezien staat Trump in de peilingen ruim 8 procent achter op Biden. Ter vergelijking: in deze fase in 2016 was zijn achterstand op Hillary Clinton ‘slechts’ 3 procent. Ook in de belangrijkste swing states –staten waar beide kandidaten kans hebben op de winst– heeft Biden een voorsprong (zie kader). Bovendien zijn er zoveel andere staten waar de Democraat al vrijwel verzekerd is van de overwinning, dat hij met een overwinning in bijvoorbeeld Florida en Pennsylvania al voldoende kiesmannen heeft verzameld om president te worden. Trump zal in vrijwel alle staten uit de tabel moeten winnen om ook de komende vier jaar in het Witte Huis te blijven wonen.

Dat is een zware opgave. De voorsprong van Biden is toegenomen door de kritiek die Trump de laatste periode moest incasseren. De Verenigde Staten zijn zwaar getroffen door de coronapandemie en de president wordt verweten te weinig te doen om het virus in te dammen. Slechts 35 tot 40 procent van de kiezers is tevreden over zijn aanpak van het coronavirus. Pas de laatste weken pleit Trump voor meer voorzichtigheid en bijvoorbeeld het gebruik van mondkapjes.

Verantwoordelijkheid

Inmiddels kleeft aan hem –terecht of onterecht– dat het coronavirus mede door zijn handelen zo kon uitbreken in de VS. Van dat beeld maakt Biden graag gebruik. In een nieuw spotje verwijt hij de president geen verantwoordelijkheidsgevoel te hebben en ook niet te begrijpen hoeveel angst er bij de burger is.

Er is echter meer aan de hand. De moord op George Floyd heeft de discussie over racisme in alle hevigheid doen oplaaien en geleid tot –soms volledig ontspoorde– protesten in het hele land. Veel kiezers vinden dat Trump te weinig doet om het racisme terug te dringen. De president gebruikt de situatie vooral om zich als de man van ”recht en orde” te presenteren. Hij zet inmiddels federale agenten in om de rust in steden –voornamelijk steden met een Democratische burgemeester– te herstellen. „Dit is erger dan Afghanistan. En weet je wat? Als Biden president wordt, gaat het hele land dezelfde kant op”, aldus Trump. Democraten verwijten hem de federale agenten als privéleger te gebruiken om te worden herkozen.

De populariteit van de zittende president is inmiddels op een dieptepunt en zijn campagne slaat niet aan. De afgelopen weken werden meerdere topmensen uit zijn campagneteam vervangen. Volgens verschillende adviseurs was er te weinig coördinatie en focus. Onder leiding van de nieuwe campagnedirecteur Bill Stepien hoopt Trump weer de weg omhoog te vinden.

Populariteit

Of eigenlijk: Biden naar beneden halen. De populariteit van de Republikein laten stijgen zal niet lukken, maar 2016 heeft geleerd dat je tegenkandidaat in diskrediet brengen ook werkt. Door Hillary Clinton constant negatief af te schilderen, wist de Trump-campagne relatief veel Afro-Amerikanen en Hispanics te demotiveren om te gaan stemmen.

Interne peilingen van de Republikeinen laten zien dat een negatief afgeschilderde Biden veel minder steun zal krijgen bij minderheden. Juist die heeft hij hard nodig om de winst te pakken. Voormalig topadviseur van Obama, David Plouffe, zei recent dat het zelfs voor Obama al moeilijk was om deze minderheden te motiveren naar de stembus te gaan, terwijl hij aanzienlijk populairder was dan Joe Biden.

Sowieso is zijn aanhang minder enthousiast dan die van Trump. Veel onderzoeken laten zien dat een deel van zijn kiezers niet zozeer de voormalig vicepresident steunt, maar vooral zijn Republikeinse tegenstander uit het Witte Huis wil verwijderen. In een recente peiling van Pew Research gaf maar liefst 67 procent van de aanhangers van Biden aan dat zij vooral tegen Trump stemmen. De zittende president heeft een kleinere groep aanhangers, maar die steunt hem wel door dik en dun. De campagne van Trump heeft het afgelopen jaar hard gewerkt om een grote campagnekas op te bouwen. Met dat geld willen zij veel televisiereclames kopen om Biden in een kwaad daglicht te stellen – een strategie waar zij al in juni mee zijn gestart. Tot op heden slaat die strategie niet aan. Bovendien haalde de campagne van Biden in het tweede kwartaal zoveel geld binnen dat het verschil in beschikbare fondsen daalde van 150 naar 50 miljoen dollar. De Democraat heeft dus de financiële mogelijkheden om hard terug te slaan met negatieve campagnespotjes over Trump. Eén van de laatste punten waarop de Republikein een forse voorsprong had, is daarmee verdampt