Evangelicals gematigd tevreden over midterms

Trump kan na de tussentijdse verkiezingen politiek gezien niet alles doen wat hij wil, maar vleugellam is hij niet. beeld AFP, Mario Tama

Echt tevreden zijn de evangelicals in de VS niet over de uitslag van de midterms. „Jammer dat de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden hebben verloren. Maar ze domineren nog de Senaat. Dat is belangrijk.”

Trouwer achterban dan de blanke evangelicals heeft president Trump niet. Net zoals bij de presidentsverkiezingen van 2016 stemde dinsdag bij de midterms meer dan 70 procent van hen op de Republikeinse Partij. Voor de blanke evangelical blijf Trump zijn man.

„Het is teleurstellend dat de partij van Trump geen meerderheid meer heeft in het Huis van Afgevaardigden”, zegt Walker Wildmon van de American Family Association. „Maar positief is dat de Republikeinen hun positie in de Senaat hebben versterkt. Daar vallen cruciale beslissingen, zeker als het gaat om benoeming van rechters. Die worden voor het leven aangesteld. Daardoor kan deze conservatieve president voor een groot aantal jaren zijn stempel zetten op de rechtspraak. Dat is van blijvende waarde.”

De gedachte dat door het Republikeinse verlies van de meerderheid in het Huis de president vleugellam is geworden, nuanceert Wildmon. „Ja, het Huis van Afgevaardigden moet wetten goedkeuren. Daarom kan de president nu niet meer alles doen wat hij wil. Maar hij kan nog wel veel regelen door decreten. President Obama deed dat destijds ook toen hij in een vergelijkbare positie zat. Dus vleugellam is de president niet. Hij moet alleen wat langzamer vliegen.”

Corwin D. Smidt, politicoloog aan de Michigan State University, constateert dat Trump „ondanks zijn discutabele gedrag” voor de Amerikaanse evangelicals nog steeds „het aureool van de verlosser” draagt. „Deze groep christenen ziet hem als degene die het moreel verval keert. Hij beperkt subsidies aan organisaties die abortus promoten en hij zet een streep door maatregelen waardoor Obama de emancipatie van transgenders wilde bevorderen, Maar vooral roemen evangelicals de benoeming van twee conservatieve opperrechters.”

Dat Trump in zijn privéleven soms een scheve schaats rijdt, nemen de evangelicals voor lief. Smidt: „Hun argument is dat David en Kores ook dingen deden die niet deugden.” Bovendien wijzen evangelicals er vaak op dat Mike Pence wel een oprecht christen is. „Van hem hoor je in de media niet zo veel”, zegt Smidt, „Hij is het christelijk geweten van Trump. Bekend is dat hij in stilte plannen uitbroedt die Trump bijna een-op-een overneemt, omdat hij weet dat die gedragen worden door de evangelicals. De president beseft ook dat hij het vooral van die groep moet hebben.”

De verkiezingsuitslag heeft volgens Smidt aangetoond dat Trump geen „morgenwolk is die snel voorbijgaat.” „Niet vergeten mag worden dat de Republikeinen niet alleen in de Senaat winst hebben geboekt, maar ook enkele gouverneursposten veroverden. Daaraan kun je zien dat de koers van Trump door een groot deel van de Amerikanen wordt gewaardeerd.”

Evangelicals zijn niet alleen loyaal aan Trump en zijn partij, maar ze zijn ook van alle kiesgerechtigde Amerikanen het meest trouw als het gaat om de gang naar de stembus, vertelt Robert P. Jones van het onderzoeksbureau Public Religion Research Inititiative. „Dit is een van de weinige groepen die eigenlijk nooit behoeft te worden aangespoord om te gaan stemmen. Stemmen is voor een evangelical geen recht waar je gebruik van kán maken, maar een plicht waarvan je gebruik móét maken. Het is een heilige roeping.”

Zeer geërgerd

Dat de evangelicals deze keer extra gemotiveerd waren om naar de stembus te gaan, gelooft Jones eigenlijk niet. Volgens sommige commentatoren zou dat het geval zijn omdat orthodoxe christenen zich zeer geërgerd hebben aan het gedoe rond de benoeming van opperrechter Brett Kavanaugh. „Dat kan een enkele evangelical die aarzelde over de streep hebben getrokken. Maar dat zijn uitzonderingen. Al jaren zijn de evangelicals goed voor een kwart van alle uitgebrachte stemmen.”

Volgens Jones drukken de evangelicals door hun trouw een onevenredig zwaar stempel op de verkiezingsuitslag. In 2016 vormden de blanke evangelicals 17 procent van de kiesgerechtigden. Maar zij waren wel goed voor 26 procent van de uitgebrachte stemmen. Jones: „Maar het percentage evangelicals daalt wel. Op dit moment rekent nog 15,3 procent van de Amerikanen zich tot die groep, van wie 60 procent vijftigplusser is. Dat gaat op termijn gevolgen hebben.”