Erdogan is in Syrië binnenkort aan Rusland overgeleverd

De Turkse president Erdogan. beeld EPA

De Turkse president Erdogan heeft lang geprobeerd Rusland en de VS rond Syrië tegen elkaar uit te spelen. Met het vertrek van de Amerikanen is de Erdogan echter aan Moskou overgeleverd.

Woensdag kwamen ministers van 79 landen bij elkaar in Washington. Het waren de landen die participeerden in de door de Verenigde Staten aangevoerde coalitie die tot doel heeft Islamitische Staat (IS) te vernietigen. Daar werden ze toegesproken door de Amerikaanse president Trump, die beweerde dat „IS volgende week volledig verslagen zal zijn.”

Aan die uitspraak hechtte niemand van zijn toehoorders geloof. Vooral niet, omdat het Pentagon onlangs had gewaarschuwd dat IS in Syrië en Irak nog steeds tienduizenden aanhangers had. Daarom zal ze ook in de nabije toekomst een geducht gevaar vormen voor de regio. Trump wil echter de 2000 in Syrië gelegerde militairen terugtrekken, en daarom wilde hij zijn eigen Amerikaanse electoraat verzekeren dat IS tot het verleden behoort.

Onder de aanwezige gasten bevond zich ook de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu. Hij moest met gekromde tenen aanhoren hoe Trump de Syrische Koerden omstandig prees, omdat zij cruciaal waren geweest in de strijd tegen IS.

De bijeenkomst in Washington illustreerde het groeiende Turkse isolement. Vrijwel alle andere landen betreurden het Amerikaanse besluit om Syrië te verlaten, maar voor Turkije kan dit niet snel genoeg gebeuren.

Cavusoglu zei tijdens een persconferentie in Washington dat de Verenigde Staten en Turkije gaan samenwerken om het vertrek van de Amerikaanse soldaten uit Syrië te coördineren. Zo moet volgens hem worden voorkomen dat in Syrië een vacuüm ontstaat „dat zou worden opgevuld door terroristen of elementen die voor het regime zijn.”

Met de terroristen bedoelde hij de Syrische Koerden waar Trump echter alleen maar lof voor had. En met pro-regime-elementen verwees hij naar het Syrische leger. Rusland heeft echter bij herhaling duidelijk gemaakt dat het Syrische leger de controle dient te krijgen over iedere regio die door het Amerikaanse leger zal worden verlaten.

Turkije heeft de afgelopen jaren geprobeerd zowel met de Verenigde Staten als Rusland samen te werken. En indien nodig speelde Ankara deze beide grootmachten tegen elkaar uit voor eigen gewin. Door te flirten met Moskou probeerde Erdogan concessies los te krijgen van de VS. Onder meer door de vrees te voeden dat Turkije wellicht de NAVO zal verlaten.

Rusland is er op zijn beurt veel aan gelegen Turkije binnen het zogenaamde ”raamwerk van Astana” te houden, waarin beide landen samen met Iran beslissingen nemen over de toekomst van Syrië.

In de Verenigde Staten wordt steeds vaker hardop nagedacht over de vraag wat nu eigenlijk precies het nut is van het Turkse lidmaatschap van de NAVO. De belangrijkste prioriteit voor Amerika is momenteel een militaire alliantie te creëren, waarvan zowel Israël als de Arabische Golfstaten lid moeten worden. Doel is de Iraanse expansie in de regio een halt toe te roepen.

Voor Turkije, dat steeds meer met Iran is gaan samenwerken, is er geen plaats in deze alliantie. Het schijnt Erdogan trouwens ook te ontgaan dat hij na een mogelijk Amerikaans vertrek uit Syrië volledig is overgeleverd aan Moskou.