Biden is dichtbij, maar Trump kan verrassen

Verkiezingen VS 2020
2

Na mislukte pogingen in 1988 en 2008 is Joe Biden dichterbij het Amerikaanse presidentschap dan ooit.

Alle voortekenen wijzen er op dat de Democraat als winnaar uit de strijd met Donald Trump tevoorschijn zal komen. Volgens de peilingen staat Biden ruim voor in veel belangrijke staten en maakt hij bovendien kans in voorheen Republikeinse bolwerken als Arizona, Georgia en Texas. Zelfs als de kiezersonderzoeken er even veel naast zitten als in 2016, zou de voormalig vicepresident nog meer kiesmannen halen dan Trump.

Biden heeft een defensieve campagne gevoerd. Door de coronacrisis kon hij weinig grote campagne-evenementen organiseren. Bovendien stond president Trump voortdurend onder druk vanwege de kritiek op diens aanpak van corona. Terwijl de Republikein onder vuur lag, bleef de 77-jarige politicus veelal onder de radar. Daarmee minimaliseerde hij de kansen op het voor hem kenmerkende geblunder. In de twee debatten presenteerde de Democraat zich niet als een krachtig leider, wel als een rustig alternatief voor de huidige president. Dat is Bidens belangrijkste campagneboodschap geweest: hij zal stabiliteit, fatsoen en respect terugbrengen in de samenleving na de vier turbulente jaren onder Trump.

Hoewel Biden zeker inhoudelijke plannen heeft als het uitbouwen van Obamacare, legaliseren van miljoenen illegale immigranten en investeren in vergroening van de economie, is hij door zijn partijgenoten vooral gekandideerd om Trump te verslaan. Veel Democraten zijn misschien niet laaiend enthousiast over hem, maar geloven wel in Bidens kansen de verkiezingen te winnen.

Vrijwel niemand rekende op een verkiezingsoverwinning voor president Trump in 2016. Maar de onconventionele zakenman verraste de gevestigde orde volledig.

Hij wierp zich op als beschermer van Amerikanen die zich niet gehoord voelden door de elite. Zij schonken hem als dank de sleutels van het Witte Huis.

Dit jaar is Trump opnieuw de underdog. Waar de Republikein hoopte dat het Amerikaanse volk hem zou belonen voor de economische voorspoed van de afgelopen jaren, werd hij begin dit jaar geconfronteerd met het coronavirus. Hij heeft sindsdien volgens veel kiezers onvoldoende leiding gegeven aan het aanpakken van de crisis en zal daar door hen mogelijk op worden afgerekend.

Toch zijn Trumps aanhangers zeer gemotiveerd om hem te steunen voor zijn herverkiezing. Zij zullen massaal gaan stemmen, terwijl Bidens aanhangers uit bevolkingsgroepen komen die sneller thuisblijven.

De interne peilingen van de Republikeinen tonen daarom een nek-aan-nekrace, waarbij Trump de grootste kans heeft. De peilingen van de media zijn volgens de president enkel bedoeld om Republikeinse kiezers te ontmoedigen. Zoals opiniepeilers Arie Kapteyn en Robert Cahaly recent zeiden: „De mensen zullen geschokt zijn over de grote steun als de échte resultaten binnenkomen.”

Trump schuwt juridische strijd niet. De Republikeinen proberen in veel staten het stemmen per post aan banden te leggen en bijvoorbeeld te zorgen dat stemmen die na het sluiten van de stembus binnenkomen niet geldig zijn. Als de uitslag geen duidelijke winnaar aangeeft, is een gevecht tot aan het hooggerechtshof niet onmogelijk.