Argentinië stemt over omstreden wetsvoorstel over abortus

Demonstratie tegen abortus voor de kathedraal van Tucuman in het noorden van Argentinië, dit weekend. Het Argentijnse parlement stemt woensdag over een wetsvoorstel dat abortus legaal moet maken. beeld AFP, Walter Monteros
2

In Argentinië stemt het congres woensdag over mogelijke legalisering van abortus tot veertien weken zwangerschap. De kwestie verdeelt het land diep. Als de wet erdoor komt, is Argentinië het eerste grote land van Latijns-Amerika dat abortus toestaat.

Argentinië is op ethisch gebied een van de meest progressieve landen van Latijns-Amerika. Als eerste land in de regio voerde het in 2010 bijvoorbeeld het homohuwelijk in. Maar abortus ligt er veel gevoeliger, ook al neemt de steun ervoor in de samenleving toe. Lange tijd was abortuswetgeving onbespreekbaar.

President Mauricio Macri staat te boek als een verklaard tegenstander van abortus, maar gaf eerder dit jaar groen licht voor behandeling van de wet in het Congres. De enige voorwaarde die hij eraan verbond was een „waardig debat.” Macri tekende er bovendien bij aan dat hij een mogelijke nieuwe wet niet met een veto zou tegenhouden.

Sinds 2015 heeft de feministische beweging Ni Una Menos (Niet één minder) een grote campagne voor meer vrouwenrechten gevoerd. Honderdduizenden vrouwen trokken de laatste jaren de straat op om te protesteren tegen zaken zoals huiselijk geweld, maar ook voor de mogelijkheid van abortus. Analisten vermoeden een link tussen het succes van de beweging en het feit dat er nu een wetsvoorstel over abortus op tafel ligt.

Onderzoek van bureau Ipsos laat zien dat de steun voor de mogelijkheid van abortus in Argentinië groeit. Was in 2017 nog iets meer dan een kwart van de bevolking voor legalisering van abortus in alle fases van de zwangerschap, een jaar later verklaarde 39 procent zich er voorstander van. Andere onderzoeken laten een nog sterkere stijging zien. Het aantal tegenstanders van abortus in alle gevallen of met uitzondering van zaken zoals verkrachting daalde volgens het Ipsosonderzoek tussen 2015 van 25 procent naar 19 procent.

In de huidige wetgeving is abortus in Argentinië strafbaar, behalve in het geval van verkrachting of om gezondheidsredenen van de moeder. Organisaties zoals Amnesty International zeggen echter dat het ook in het geval van deze uitzonderingen voor vrouwen moeilijk om is een arts te vinden die een abortus wil uitvoeren. Daarbij spelen morele overwegingen mee, maar ook de angst voor vervolging. Op abortus staan straffen tot vier jaar cel.

Voorstanders van de mogelijkheid tot abortus zeggen dat hun belangrijkste motivatie het redden van levens is. Regelmatig sterven er vrouwen als gevolg van clandestien uitgevoerde abortussen. Volgens cijfers van het Centrum voor de Studie van de Staat en de Maatschappij, een ngo, belanden er in Argentinië jaarlijks 45.000 tot 60.000 vrouwen in het ziekenhuis als gevolg van een illegale abortus. In totaal zouden er volgens Amnesty jaarlijks 450.000 abortussen plaatsvinden in Argentinië.

De kerken hebben duidelijk stelling genomen tegen het wetsvoorstel en benadrukken dat de oplossing beter gezocht kan worden in het verbeteren van seksuele voorlichting op de scholen. De kerken voelen zich bemoedigd door een brief van de Argentijnse paus Franciscus uit maart, waarin hij schrijft: „Ik vraag jullie alle middelen van goedheid en schoonheid in te zetten om een bijdrage te leveren aan de bescherming van leven en recht.”

In maart gingen in de hoofdstad Buenos Aires honderdduizenden mensen de straat op in een prolifedemonstratie, in de hoop de wetgeving te blokkeren.